Bài giảng Ngữ văn 8 (Cánh diều) - Bài 2: Thơ sáu chữ, bảy chữ. Nếu mai em về Chiêm Hóa - Nguyễn Thị Phương

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 8 (Cánh diều) - Bài 2: Thơ sáu chữ, bảy chữ. Nếu mai em về Chiêm Hóa - Nguyễn Thị Phương

1. CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ LỚP 8C GV: Nguyễn Thị Phương BÀI 2. THƠ SÁU CHỮ, BẢY CHỮ NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA NG Ữ VĂN 8 Mai LiễuCÁNH DIỀU
2. Hãy tìm hiểu và chia sẻ ấn tượng của em về cảnh sắc thiên nhiên và con người ở vùng núi phía bắc nước ta vào mùa xuân.
3. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu Hình thành kiến thức I. Tìm hiểu chung PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Năm sinh: Xuất xứ: Quê quán: Thể thơ: Phong cách st, đề PTBĐ: tài: Tác phẩm chính: Bố cục, mạch cảm xúc Cảm hứng chủ đạo
4. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu Hình thành kiến thức I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả Mai Liễu Đề tài:phong phú về đề tài, viết nhiều về Bác Hồ, về chiến tranh, người lính, - Tên thật là Ma Văn tình yêu, thế sự, đặc biệt là quê hương Liễu, bút danh Mai Liễu và tình người miền núi. - Phong cách sáng tác: Lối viết nhẹ Sinh năm 1949, mất năm 2020 nhàng, trong sáng, mang hơi thở của người con miền núi Tác phẩm chính: Suối làng (1994), Quê : xã Công Đa, Mây vẫn bay về núi (1995), Lời then ai huyện Yên Sơn, tỉnh buộc (1996), Giấc mơ của núi (2001), Tuyên Quang. Núi vẫn còn mưa (2013)
5. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả Mai Liễu 2. Tác phẩm: a. Đọc, giải nghĩa từ: Đọc to, rõ ràng, đọc đúng một số tên riêng; giọng điệu nhẹ nhàng, chậm rãi
6. 2. Tác phẩm NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu Phố đông cứ mải tìm nhau Nếu mai em về Chiêm Hóa Cô gái Dao nào cũng đẹp Cho ta gửi nỗi nhớ cùng Vòng bạc rung rinh cổ tay Tháng giêng mưa tơ rét lộc Ngù hoa mơn mởn ngực đầy. Em về vừa kịp mùa măng. Con gái bản Tày duyên quá Sông Gâm đôi bờ cát trắng Sắc chàm như cũng pha hương Đá ngồi dưới bến trông nhau Chỉ riêng nụ cười môi mọng Non Thần hình như trẻ lại Mùa xuân e cũng lạc đường. Xanh lên ngút ngát một màu. Nếu mai em về Chiêm Hóa Đầu xuân đi hội lùng tùng Quả còn chạm vai thì nhặt Ngày lành duyên tốt mừng nhau. (Tháng Giêng, Ất Hợi)
7. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả Mai Liễu + Hội lùng tùng (còn gọi là lồng tồng, lồng tông): lễ 2. Tác phẩm: hội xuống đồng được tổ chức vào dịp đầu xuân của a. Đọc, giải nghĩa từ: đồng bào các dân tộc Thái. Tày,... + Chiêm Hoá: tên một huyện nằm ở phía bắc của tinh Tuyên Quang.
8. + Quả còn: quả cầu bằng vải có nhiều màu. dùng để tung, ném làm trò chơi trong ngày hội của một số dân tộc miền núi phía bắc. + Mưa tơ rét lộc: mưa xuân giăng nhẹ (như tơ), rét vào đầu mùa xuân ở miền Bắc, không quá lạnh, là dịp cây cối đâm chồi nảy lộc. + Non Thần: núi Bách Thần thuộc thị trấn Vĩnh Lộc của huyện Chiêm Hoá, tinh Tuyên Quang. + Ngừ hoa: dây kết bằng len đỏ, đinh ở hai bên ngực áo của người phụ nữ Dao đỏ.
9. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu I. Tìm hiểu chung - Xuất xứ: Trích trong Thơ Mai Liễu, NXB Nhà văn, Hà Nội, năm 2015. 1. Tác giả Mai Liễu - Thể thơ: thơ sáu chữ 2. Tác phẩm: - PTBĐ: Biểu cảm ( Tự sự, miêu tả) a. Đọc, giải nghĩa từ: - Bố cục: 3 phần b. Tìm hiểu chung + Phần 1 (khổ 1,2): Bức tranh thiên nhiên vào mùa xuân ở Chiêm Hóa. + Phần 2 (khổ 3, 4): Vẻ đẹp con người trong mùa xuân. + Phần 3 (khổ còn lại): Nét riêng trong lễ hội đầu năm ở Chiêm Hóa. - Mạch cảm xúc: Với kết cấu giản đơn, bình dị, đi từ khung cảnh thiên nhiên đến con người và những rung cảm, nét đặc sắc riêng về cảnh sắc khi bước sang xuân tại quê hương. - Cảm hứng chủ đạo: tình yêu, nỗi nhớ và niềm tự hào, sự gắn bó của mình với thiên nhiên, con người và truyền thống văn hóa của quê hương.
10. Xuất xứ: Trích trong “Thơ 1949 - 2020 Mai Liễu” – năm 2015 Tác giả: Mai Liễu Thể thơ: Thơ sáu chữ Quê: Tuyên Quang PTBĐ: Biểu cảm NẾU MAI EM VỀ + Tự sự. Miêu tả CHIÊM HÓA Các sáng tác của ông phong phú Mai Liễu P1: Bức tranh thiên về đề tài. nhiên mùa xuân Tác phẩm Thơ ông nặng lòng tình yêu quê hương và con người (miền núi) P2: Vẻ đẹp con người trong mùa xuân Bố cục: 3 phần P3: Nét riêng trong lễ hội đầu năm ở Chiêm Hóa
11. NGỮ Văn bản 2: NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA CÁNH VĂN 8 (Mai Liễu) DIỀU II. Tìm hiểu văn bản 1. Bức tranh thiên nhiên vào mùa xuân ở Chiêm Hóa (khổ 1,2).
12. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 1.Bức tranh thiên nhiên vào mùa xuân ở Chiêm Hóa a. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân ở Chiêm Hóa hiện lên qua những hình ảnh chi tiết nào? b. Để làm nổi bật vẻ đẹp thiên nhiên, tác giả sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì? Từ đó em cảm nhận được gì về khung cảnh thiên nhiên nơi đây? Hình ảnh, chi tiết Biện pháp nghệ thuật
13. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 1.Bức tranh thiên nhiên vào mùa xuân ở Chiêm Hóa a. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân ở Chiêm Hóa hiện lên qua những hình ảnh chi tiết nào? b. Để làm nổi bật vẻ đẹp thiên nhiên, tác giả sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì? Từ đó em cảm nhận được gì về khung cảnh thiên nhiên nơi đây? Hình ảnh, chi tiết Biện pháp nghệ thuật - Mưa tơ rét lộc * Nhân hóa - Mùa măng - Đá ngồi trông nhau - Sông Gâm đôi bờ cát trắng - So sánh:Non thần hình - Đá ngồi dưới bến như trẻ lại. * Cách xưng hô: em - ta - Non thần xanh ngút ngát. ⇨ Khung cảnh thiên nhiên Chiêm Hóa gần gũi, giản dị nhưng có hồn, tạo nên mùa xuân tươi đẹp, rực rỡ, tràn đầy sức sống mãnh liệt.
14. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu II. Tìm hiểu văn bản 1. Bức tranh thiên nhiên vào mùa xuân ở Chiêm Hóa (khổ 1,2). 2. Hình ảnh những người con gái xinh đẹp ở vùng đất Chiêm Hóa ( khổ 3,4) CON GÁI DÂN TỘC DAO CON GÁI DÂN TỘC TÀY
15. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 2.Hình ảnh những người con gái xinh đẹp ở vùng đất Chiêm Hóa( khổ 3,4) a. Hình ảnh những cô gái Dao, cô gái Thái hiện lên qua những hình ảnh chi tiết nào? b. Để làm nổi bật vẻ đẹp của các cô gái, tác giả sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì? Từ đó em có nhận xét gì vẻ đẹp của các cô gái Chiêm Hóa ? Hình ảnh, chi tiết Biện pháp nghệ thuật
16. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 2.Hình ảnh những người con gái xinh đẹp ở vùng đất Chiêm Hóa( khổ 3,4) a. Hình ảnh những cô gái Dao, cô gái Thái hiện lên qua những hình ảnh chi tiết nào? b. Để làm nổi bật vẻ đẹp của các cô gái, tác giả sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì? Từ đó em có nhận xét gì vẻ đẹp của các cô gái Chiêm Hóa ? Hình ảnh các cô gái Biện pháp nghệ thuật - Cô gái Dao nào cũng đẹp, vòng bạc - Liệt kê: các cô gái Dao, gái Tày rung rinh, ngù hoa mơn mởn. - Nhân hóa, so sánh. - Con gái bản Tây duyên quá, nụ cười môi mọng. Vẻ đẹp duyên dáng., chân chất, mộc mạc làm mê đắm lòng người
17. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu Hình thành kiến thức 3. Nét riêng trong lễ hội đầu năm ở Chiêm Hóa. (Khổ 5) Nét văn hóa đặc sắc vùng đất Chiêm Hóa: NT: Câu thơ “ Nếu mai em về chiêm Trò chơi dân gian: Hội lùng tùng hóa” được lặp lại 2 ném còn giao duyên lần (khổ đầu và khổ đầu năm cuối) Nét văn hóa truyền thống, mang đậm bản sắc dân tộc của người dân miền núi phía Bắc, tạo nên những giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc VN =>Tình yêu quê hương, nỗi nhớ, niềm tự hào về quê hương tha thiết của tác giả Mai Liễu.
18. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu III.TỔNG KẾT 2. Nội dung: 3. Ý nghĩa: 1. Nghệ thuật: - Khắc họa rõ nét vẻ đẹp thiên - Nhắc nhở chúng ta hãy cố gắng - Thể thơ sáu chữ, giọng điệu nhiên, con người cùng những phát huy, giữ gìn các nét đẹp văn nhẹ nhàng, tha thiết. nét đẹp văn hóa độc đáo của vùng đất Chiêm hóa quê hương hóa truyền thống của quê hương - Ngôn ngữ thơ trong sáng, giản ông. cũng như của dân tộc VN.. dị mà giàu sức gợi. Sử dụng - Tình yêu nỗi nhớ và niềm tự hào về quê hương của nhà thơ hiệu quả các biện pháp tu từ
19. NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA Mai Liễu Luyện tập Viết một đoạn văn ngắn để giới thiệu về vùng đất quê hương em với những nét đặc trưng và vẻ đẹp riêng của vùng đất ấy?
20. VẬN DỤNG ? Vẽ sơ đồ tư duy bài học? ?Dựa vào nội dung bài thơ, em hãy vẽ bức tranh về thiên nhiên, con người, nét đẹp văn hóa vùng đất Chiêm hóa?