Kế hoạch bài dạy môn Đạo đức 5 - Bài: Em biết ơn những người có công với quê hương, đất nước - Năm học 2024-2025 - Trường Tiểu học Cẩm Lộc

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy môn Đạo đức 5 - Bài: Em biết ơn những người có công với quê hương, đất nước - Năm học 2024-2025 - Trường Tiểu học Cẩm Lộc

1. Môn học : Đạo đức Lớp : 5C Tên bài học : EM BIẾT ƠN NHỮNG NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC Số tiết: 1 Thời gian thực hiện : thứ 3/ 10/9 đến thứ 3/24/9 năm 2024 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: - Kể được tên và đóng góp của những người có công với quê hương, đất nước - Biết vì sao phải biết ơn những người có công với quê hương, đất nước - HS nêu được ý kiến của bản thân cũng như nhắc nhở bạn bè có thái độ, hành vi thể hiện sự biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. -Học sinh đưa ra được cách ứng xử phù hợp nhằm rèn luyện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. - HS chia sẻ được với bạn cùng lớp về những việc phù hợp với bản thân đã và sẽ làm để thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. - Nhắc nhở bạn bè có thái độ, hành vi biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. - Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập, điều chỉnh hành vi, phát triển bản thân - Góp phần hình thành phẩm chất yêu nước, nhân ái, trách nhiệm II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: Clip, tranh ảnh về những người có công với đất nước III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC: Tiết 1 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH VIÊN A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG - GV cho HS hát và vận - HS hát và vận động theo nhạc. động theo nhạc bài hát Nhớ ơn Bác của nhạc sĩ Phan - HS chia sẻ trước lớp: Xúc động và biết ơn Bác Hồ , Bác Huỳnh Điểu là lãnh tụ vĩ đại của ND VN; Bác luôn chăm sóc, thương - Cảm xúc của em thế nào yêu thiếu nhi... khi nghe bài hát trên ? - HS lắng nghe, ghi bài - GV cho nhận xét và giới thiệu bài. B. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ a) Mục tiêu: - Kể được tên và đóng góp của những người có công với quê hương, đất nước - Biết vì sao phải biết ơn những người có công với quê hương, đất nước b) Cách thực hiện:
2. HĐ1. Kể tên và đóng góp của những người có công với quê hương, đất nước - HS quan sát tranh, thảo luận nhóm 4 và nêu: -Chia nhóm 4, yêu cầu thảo luận theo tranh trang 5,6 sgk a. Các nhân vật trên có đóng góp gì cho quê hương, đất nước? b. Hãy kể thêm tên và đóng -HS đọc câu chuyện Lý Tự Trọng - sống mãi tên anh góp của những người có trong SGK trang 6, 7 và trả lời câu hỏi. công với quê hương, đất -Anh là người Đoàn viên đầu tiên, cũng là người cộng sản nước mà em biết. oanh liệt đã đấu tranh đến hơi thở cuối cùng cho sự HĐ2: Hoạt động 2. Đọc câu nghiệp cách mạng giải phóng đất nước. Trong suốt cuộc chuyện và trả lời câu hỏi đời mình, Lý Tự Trọng đã không ngừng tận tâm, tận hiến -GV yêu cầu HS đọc câu và tận trung với con đường cách mạng. Sự hi sinh của chuyện Lý Tự Trọng - sống anh là ngọn lửa thổi bùng tinh thần yêu nước trong trái mãi tên anh trong SGK trang tim của biết bao thế hệ mai sau. 6, 7 và trả lời câu hỏi: -HS giải thích theo ý hiểu a.Lý Tự Trọng đã có đóng góp gì cho quê hương, đất nước? b.Vì sao chúng ta phải biết ơn những người có công với quê hương, đất nước? GV chốt kiến thức và giáo dục : C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP Hoạt động 3: Quan sát tranh và thảo luận nhóm a. Mục tiêu: - HS thể hiện được lòng biết ơn bằng lời nói, việc làm cụ thể với lứa tuổi, người có công với quê hương, đất nước b. Cách tiến hành: - GV đưa tranh, yêu cầu HS - HS quan sát tranh quan sát các tranh 1-6 trong - HS chia nhóm( 2 em ngồi cùng bàn 1 nhóm) SGK( GV trình chiếu) - Các nhóm thảo luận
3. - 1 vài nhóm trình bày kết quả thảo luận - GV chia nhóm, yêu cầu HS - Nhóm khác nghe, nhận xét, bổ sung thảo luận nhóm 2 và trả lời các câu hỏi: a. Em hãy nêu những lời nói, việc làm của các bạn trong tranh thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. b. Hãy kể thêm những lời nói, việc làm khác thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước mà em biết. - GV nhận xét, tổng kết những ý kiến phù hợp Chốt: Tranh 1: Các bạn học sinh cùng thầy cô giáo thực hiện nghi thức thắp hương dâng hoa để tưởng nhớ công ơn của các anh hùng liệt sĩ tại nghĩa trang liệt sĩ. Tranh 2: Các bạn học sinh đến thăm và tặng quà Bà mẹ Việt Nam anh hùng Tranh 3: Các bạn học sinh tham quan bảo tang, tìm hiểu về lịch sử dân tộc và thể hiện long tự hào về các anh hùng đã có công với quê hương, đất nước. Tranh 4: Bạn nam tự hào về thành tích của đội tuyển Robocon Việt Nam và mong muốn phấn đấu để một ngày nào đó có thể đạt được thành tích xuất sắc và mang vinh quang về cho đất nước. Tranh 5: Các bạn học sinh tham gia biểu diễn văn nghệ kỉ niệm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tranh 6: Hai bạn học sinh đang đọc sách về lịch sử dân tộc. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a) Mục tiêu HS kể được tên một số người có công với quê hương, đất nước ở quê hương mình b)Cách thực hiện : -Cho HS thảo luận nhóm 4 -Hãy kể tên và đóng góp của HS thảo luận nhóm kể tên và đóng góp của những người những người có công với quê có công với quê hương, đất nước ở tỉnh ta mà em biết? hương, đất nước ở tỉnh ta mà • HS báo cáo theo kĩ thuật Phỏng vấn em biết? - GV cho HS xem tranh ảnh, video những anh hùng, những người có công của tỉnh . Chốt: Truyền thống yêu nước của người tỉnh ta, huyện ta,
4. xã ta, nước ta.. - GV dặn HS xem và chuẩn bị trước tiết học sau. Tiết 2 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH VIÊN A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG( HTQC) a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS - Học sinh chơi trò chơi khởi động. và kết nối với bài học mới. b. Cách tiến hành - Vua Hùng - Cho HS chơi trò chơi Lật - Hai Bà Trưng mảnh ghép để kiểm tra bài cũ : MG1. Người đã khai thiên, lập - Nguyễn Viết Xuân địa, dựng nước là ai? - Đội tuyển nào bóng đá nữ quốc gia Việt Nam Đ2023: MG2. Người đã lãnh đạo nhân dân đánh đuổi quân giặc, giành - Văn Cao lại giang sơn, bảo vệ đất nước. MG3.Tên người anh hùng dũng - Giáo sư – Bác sĩ TônThấtTùng cảm chiến đấu, biểu tượng của truyền thống yêu nước, anh - Chủ tịch Hồ Chí Minh: Người đã lãnh đạo nhân dân hùng, tuổi trẻ Việt Nam. giành độc lập, sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, khai MG4. Đội tuyển nào đã giành sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. quyền tham dự World Cup 2023, vô địch bóng đá Đông Nam Á. MG5. Nhạc sĩ nào đóng đã góp với văn học nghệ thuật nước nhà bằng những tác phẩm mang đậm lòng yêu nước, đặc biệt là ca khúc Tiến quân ca – Quốc ca Việt Nam. MG6. Ai là tác giả của “phương pháp mổ gan khô” - Cho HS quan sát và miêu tả bức tranh dưới mảnh ghép - Nhận xét- đánh giá khích lệ HS Giới thiệu bài: Biết ơn người có công với quê hương, đất nước là trách nhiệm của mỗi công dân. Chúng ta có thể thể hiện lòng biết ơn này bằng những lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi và nhắc nhở mọi người. Tiết học “Em biết ơn người có công với
5. quê hương, đất nước”- Tiết 2 ngày hôm nay sẽ giúp các em thể hiện lòng biết ơn những đóng góp của họ trong cuộc sống B.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP Hoạt động 1: Nhận xét các ý kiến: a. Mục tiêu: HS nêu được ý kiến của bản thân cũng như nhắc nhở bạn bè có thái độ, hành vi thể hiện sự biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. b. Cách tiến hành: - GV chia lớp thành các nhóm - HS chia nhóm 6, cử nhóm trưởng, giao nhiệm vụ học tập cho từng thành viên. - Yêu cầu các nhóm đọc và thực - HS đọc cá nhân hiện yêu cầu: HS bày tỏ quan điểm của bản thân đối với những ý kiến sau: a. Biết ơn các cô, chú, bác thương binh, liệt sĩ là thể hiện đạo lí “uống nước nhớ nguồn”. b. Chúng ta phải biết ơn những người có công với quê hương, đất nước vì họ giúp cho đất nước ta ngày càng giàu mạnh, tươi đẹp. c. Vì còn nhỏ tuổi nên học sinh không thể làm gì để giúp các cô, chú, bác thương binh và gia đình liệt sĩ. d. Nhắc nhở để bạn bè có thái độ, hành vi biết ơn những người có công với quê hương, đất nước cũng là việc làm thể hiện lòng biết ơn. e. Phấn đấu học tập và rèn luyện để trở thành người có ích cho xã hội là việc làm thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. g. Chỉ có những anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh trong kháng chiến chống giặc ngoại xâm mới là người có công với quê hương, đất nước. - Yêu cầu các nhóm thảo luận - Các nhóm thảo luận và đưa ra các phương án chung. - Các nhóm báo cáo kết quả - Nhóm khác nhận xét, bổ sung - GV nghe, chốt đáp án Ý kiến a. Đúng, vì dân tộc ta có truyền thống "Uống nước nhớ nguồn". Các cô, chú, bác thương binh và liệt sĩ đã hy sinh cả tuổi trẻ, thanh xuân để chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, để chúng ta có được cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc như ngày hôm nay. Vì thế, chúng ta luôn phải tự hào và biết ơn . Ý kiến b: Đúng, vì từ thời dựng nước và giữ nước, những người có công với quê hương, đất nước đã hy sinh xương máu, đóng góp công sức, thành quả lao động . nên dân tộc ta mới phát triển, có nhiều thành tựu. Ý kiến c: Sai, vì “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”. Học sinh còn nhỏ tuổi cũng có thể làm nhiều việc thể hiện lòng biết ơn cũng như giúp đỡ các cô, chú, bác thương binh và gia đình liệt sĩ: giúp đỡ, thăm hỏi sức khỏe, nhường chỗ ngồi khi đi tên xe buýt cho các cô, chú, bác thương binh. Ý kiến d: Đúng, vì việc thể hiện lòng biết ơn đối với những người có công với quê hương, đất nước không chỉ thể hiện trong việc làm của mình mà còn thể hiện rõ nét trong việc nhắc nhở bạn bè, mọi người xung quanh thực hiện lòng biết ơn vì đó là truyền thống tốt đẹp của dân tộc
6. Ý kiến e: Đúng, vì luôn cần phấn đấu, học tập để trở thành người có ích cho xã hội. Ra sức học tập và rèn luyện để mai này cống hiến sức lực của mình cho sự nghiệp phát triển đất nước cũng là một cách thể hiện tinh thần trách nhiệm của bản thân để không phụ công sức của những người đi trước đã cống hiến cho quê hương, đất nước. Ý kiến g: Sai, vì trong thời bình, vẫn luôn có những người cống hiến, đóng góp công sức vì sự nghiệp xây dựng đất nước ở tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: kinh tế, văn hóa, chính trị, quân sự, y học, thể thao .. Hoạt động 2: Bày tỏ ý kiến a. Mục tiêu: HS thể hiện được thái độ đồng tình hay không đồng tình với các việc làm trong - HS quan sát cá nhân SGK b. Cách tiến hành: - Chia lớp thành nhóm 4 cử nhóm trưởng, giao nhiệm - GV trình chiếu cho HS quan vụ cho từng thành viên. sát các việc làm trong SGK - HS thảo luận nhóm 4 trang 9 - Các nhóm báo cáo kết quả - GV chia lớp thành các nhóm - Nhóm khác nhận xét, bổ học tập: sung - GV yêu cầu các nhóm đọc và trả lời câu hỏi: Em đồng tình hay không đồng tình với những việc làm nào? Vì sao? - GV mời đại diện các nhóm phát biểu ý kiến theo hình thức trò chơi: Phỏng vấn.( Các nhóm lần lượt phỏng vấn lẫn nhau) - GV nhận xét, tổng kết những ý kiến phù hợp GV chốt ý kiến: Ý kiến a: Vì bà Năm là mẹ liệt sĩ, chăm sóc và dọn dẹp nhà cửa giúp bà Năm thể hiện sự biết ơn đối với gia đình có thân nhân có công với quê hương, đất nước. Ý kiến b: Vì Trung thể hiện sự tự hào đối với thành tích của những vận động viên đi trước, từ đó có ý thức noi gương, phấn đấu rèn luyện, học tập để tiếp tục đóng góp sức mình cho thành tích của quê hương, đất nước. Có thành tích cao trên đấu trường quốc tế, góp phần làm rạng danh cho đất nước. Ý kiến c: Vì nghề nặn tò he là một nét văn hóa đặc sắc của quê hương. Tuyết luôn tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc, muốn gìn giữ và lan tỏa nét đẹp văn hóa đó tới bạn bè quốc tế. Ý kiến d: Vì Khôi luôn tự hào về đất nước Việt Nam, nơi có những con người tài hoa xuất chúng làm rạng danh đất nước Việt Nam khắp năm châu bốn bể. C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG: a) Mục tiêu:
7. Học sinh đưa ra được cách ứng xử phù hợp nhằm rèn luyện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. b)Cách thực hiện Kể tên một số người có công HS liên hệ kể cá nhân với quê hương đất nước ở địa phương em mà em biết? - Công lao đó được thể hiện như - Hy sinh bảo vệ Tổ quốc. Thương binh, bệnh binh, . thế nào? - Chúng ta phải biết ơn những người có công với quê hương, đất nước vì họ đã anh dũng hy sinh, đóng góp - Em cần làm gì để thể hiện công lao vô cùng to lớn để tạo ra đất nước độc lập, lòng biết ơn đối với những cuộc sống hạnh phúc, tự do, ấm no, bình yên và phát người có công với quê hương, triển như ngày hôm nay. Với những người còn sống đất nước? phải biết kính trọng, giúp đỡ, động viên, an ủi bằng những việc làm phù hợp với bản thân. - HS lắng nghe - GV dặn HS xem và chuẩn bị - HS lắng nghe trước tiết 3 của bài. Tiết 3 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. b. Cách tiến hành - Cho HS xem video bài hát Cảm ơn chú bộ đội - Học sinh xem video hát theo và trả của tác giả Nguyễn Văn Chung và trả lời câu hỏi. lời câu hỏi. Bài hát hát thể hiện điều gì? - Lòng biết ơn với người có công với quê hương, đất nước. - Nhận xét- đánh giá khích lệ HS Giới thiệu bài: Biết ơn người có công với quê hương, đất nước là trách nhiệm của mỗi công dân. Chúng ta có thể thể hiện lòng biết ơn này bằng những lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi và nhắc nhở mọi người. Tiết học “Em biết ơn người có công với quê hương, đất nước”- Tiết 3 ngày hôm nay sẽ giúp các em thể hiện lòng biết ơn những đóng góp của họ trong cuộc sống
8. B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP Hoạt động 1: Xử lí tình huống. a) Mục tiêu: Học sinh đưa ra được cách ứng xử phù hợp nhằm rèn luyện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. b) Nội dung Học sinh đọc các tình huống trong SGK trang 9, 10 và cho biết cách ứng xử của mình. c) Tổ chức thực hiện - GV chia lớp thành các nhóm học tập. - HS chia nhóm 6, cử nhóm trưởng, - Yêu cầu các nhóm đọc tình huống trong SGK và giao nhiệm vụ cho từng thành viên. trả lời câu hỏi: Em sẽ đưa ra ý kiến hoặc ứng xử - Các nhóm thảo luận và đưa ra các như thế nào trong tình huống này? phương án chung. - GV khuyến khích cho HS các nhóm xử lí tình - Các nhóm báo cáo kết quả huống theo các hình thức khác nhau: Đóng vai, vẽ - Nhóm khác nhận xét, bổ sung sơ đồ tư duy, - GV nhận xét, tổng kết những ý kiến phù hợp. d) Dự kiến đánh giá Tình huống 1: Nếu là thành viên của lớp em sẽ đưa ra ý kiến rằng: Chúng ta còn là học sinh, việc học tập trau dồi kiến thức là vô cùng quan trọng, không những vậy chúng ta phải luôn biết ơn và trân trọng những người đã có công với đất nước, dù là những anh hùng liệt sĩ hay những bác thương binh cũng vậy, chúng ta cần phải tham gia vào các hoạt động đền ơn đáp nghĩa để bày tỏ tấm lòng của mình, bên cạnh đó thì cũng cần phải học tập thật tốt để mai sau trở thành người có ích cho tổ quốc làm rạng danh tổ quốc với bạn bè quốc tế. Tình huống 2: Nếu là em em sẽ rủ các bạn trong lớp cùng đến nhà Lam chơi thường xuyên, giúp Lam chăm sóc bà và dọn dẹp nhà cửa cùng Lam. Chia sẻ với Lam về công việc mà mẹ bạn ấy đang làm, an ủi động viên bạn ấy vì và khuyên bạn ấy nên tự hào khi có một người mẹ tốt như vậy. Tình huống 3: Em sẽ khuyên Long nên tham gia cùng cả lớp vì đây là một hoạt động ý nghĩa nhằm bày tỏ lòng biết ơn của mình đối với người có công với tổ quốc, việc đá bóng có thể chuyển sang ngày khác hoặc tham gia sau. Hoạt động 2: Chia sẻ với các bạn những việc phù hợp em đã, sẽ làm thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. a) Mục tiêu: HS chia sẻ được với bạn cùng lớp về những việc phù hợp với bản thân đã và sẽ làm để thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
9. c) Cách thực hiện: - GV yêu cầu HS chia sẻ với bạn cùng lớp về những việc phù hợp với bản thân đã và sẽ làm để • HS chia sẻ trong nhóm thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê • HS chia sẻ trước lớp hương, đất nước. VD: + Viết bài phát biểu cảm nghĩ về công ơn của những người đã có công với quê hương, đất nước. + Vẽ tranh, thiết kế áp phích, làm thơ tặng các chú bộ đội ở biên giới, hải đảo nhân ngày Thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12. - Nhận xét, tổng kết những ý kiến phù hợp và động viên HS thể hiện lòng biết ơn những người có công - Nhận xét, đánh giá. với quê hương, đất nước. Hoạt động 3: Sưu tầm hình ảnh và đóng góp của một người có công với quê hương, đất nước. a) Mục tiêu: HS sưu tầm và chia sẻ được với các bạn cùng lớp một số hình ảnh và đóng góp của một người có công với quê hương, đất nước. b) Cách thực hiện: • Cho HS nêu ý tưởng • HS nêu ý tưởng • Cho HS lập nhóm cùng ý tưởng • Cho HS thực hiện theo nhóm - GV hướng dẫn HS sưu tầm hình ảnh và đóng góp - HS thực hiện yêu cầu. của một người có công với quê hương, đất nước( - 2-3 HS trình bày và trương bày và Kim Đồng, Võ Thị Sáu, ). KKHS trang trí sản báo cáo theo kĩ thuật Phòng tranh phẩm mang tính thẩm mĩ và sang tạo: trình sản - Nhận xét, đánh giá. phẩm vào bông hoa, khung hình, - Nhận xét, tổng kết những ý kiến phù hợp và động viên HS thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG: Hoạt động 4. Nhắc nhở bạn bè thể hiện lòng biết ơn với những người có công với quê hương, đất nước a. Mục tiêu HS nhắc nhở được bạn bè thể hiện lòng biết ơn với những người có công với quê hương, đất nước. b) Cách thực hiện -GV yêu cầu HS ghi lại những việc bản thân đã - HS ghi lại những việc bản thân đã
10. làm để nhắc nhở bạn bè thực hiện lời nói, việc làm làm để nhắc nhở bạn bè thực hiện thể hiện lòng biết ơn với những người có công với lời nói, việc làm thể hiện lòng biết quê hương, đất nước. ơn với những người có công với -GV hướng dẫn HS thực hiện những việc đó tại quê hương, đất nước trường và nơi đang sinh sống. -GV mời 3 - 5 HS chia sẻ sau một tuần thực hiện. -GV nhận xét, động viên HS tích cực thực hiện. • HS nghe và thực hiện - Yêu cầu học sinh đọc lời khuyên trong SGK Đạo đức 5, trang 10. - HS đọc - GV dặn HS xem và chuẩn bị trước bài Em tôn trọng sự khác biệt. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY: ....................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... Môn học: Khoa học Lớp: 4A Tên bài học: Bài 1. Tính chất và vai trò của nước Số tiết:2 Thời gian thực hiện: Thứ 4 ngày 11 tháng 9 năm 2024 đến thứ 5/12/9/2024 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT - Nêu được một số tính chất của nước (không màu, không mùi, không vị, không có hình dạng nhất định; chảy từ cao xuống thấp, chảy lan ra khắp mọi phía; thấm qua một số vật và hoà tan một số chất). - Nêu được vai trò của nước trong đời sống, sản xuất và sinh hoạt. - Vận dụng được tính chất của nước trong một số trường hợp đơn giản. - Liên hệ thực tế ở gia đình và địa phương về ứng dụng một số tính chất của nước. - Chú ý học tập, tự giác thực hiện thí nghiệm để tìm hiểu tính chất và vai trò của nước từ đó hoàn thành tốt nội dung tiết học. - Tích cực, sôi nổi và nhiệt tình thảo luận trong các hoạt động nhóm. Trình bày được tính chất và vai trò của nước sau khi thực hiện các thí nghiệm; Nêu được ứng dụng tính chất của nước và vai trò của nước thông qua quan sát hình vẽ. Liên hệ thực tế ở gia đình và địa phương về ứng dụng một số tính chất của nước. Tìm được một số ví dụ về vai trò của nước trong đời sống, sinh hoạt, sản xuất ở mức độ đơn giản. Tích cực tham gia các hoạt động vận dụng.
11. - Có ý thức bảo vệ tài nguyên nước. Có trách nhiệm khi tham gia các hoạt động nhóm. - Có tinh thần chăm chỉ học tập và tự giác tìm hiểu tính chất và vai trò của nước. II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC Đồ dùng thí nghiệm tìm hiểu tính chất của nước (ly nhiều hình dạng khác nhau, khay, vải, ni – lông); phiếu thảo luận nhóm ghi lại kết quả thí nghiệm cho hoạt động 1. III. HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU Hoạt động của GV Hoạt động của HS Tiết 1: Tính chất của nước A. KHỞI ĐỘNG (HTQC) * Mục tiêu - Tạo cảm xúc vui tươi trước khi vào tiết học. - Khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về tính chất của nước. * Cách tiến hành - Cả lớp hát và vận động theo bài - Tổ chức cho HS hát và vận động theo bài: hát. “Mưa rồi, mưa rơi rồi”. - Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: - Chú ý lắng nghe và trả lời câu + Bài hát vừa rồi nhắc đến hiện tượng tự hỏi: nhiên gì? + Bài hát vừa rồi nhắc đến hiện + Khi trời mưa lớn, bạn thường trú mưa ở mưa. đâu? + Thông thường mái nhà được làm nghiêng + Khi trời mưa lớn thường trú ở: như hình dưới đây để che mưa, vậy điều đó trong nhà, sân có mái che, giúp ích gì khi trời mưa? + Nhà được làm mái nghiêng như trong hình giúp cho nước mưa chảy từ trên cao xuống, không đọnng lại nước trên mái, - GV nhận xét và tuyên dương. - Chú ý lắng nghe. - GV dẫn dắt vào bài mới: “Khi trời mưa, - Chú ý lắng nghe.
12. đứng trong nhà nhìn ra sẽ thấy nước từ trên - Chú ý lắng nghe và nhắc lại. mái nhà chảy xuống. Đó là một trong những tính chất của nước. Vậy nước có những tính chất nào?Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu: Bài 1: Tính chất và vai trò của nước” - GV viết tựa bài lên bảng và yêu cầu HS nhắc lại. B. KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI * Mục tiêu: - Thực hành, sử dụng được các giác quan để nhận biết một số tính chất của nước. - Nêu được ứng dụng tính chất của nước thông qua quan sát hình vẽ. * Cách tiến hành: Hoạt động 1: Thực hành tìm hiểu một số tính chất của nước - Chú ý lắng nghe và tiến hành thực hiện theo yêu cầu. - GV chia lớp thành các nhóm 6, yêu cầu đại diện mỗi nhóm lên trước lớp nhận đồ dùng làm thí nghiệm và phếu học tập. PHIẾU HỌC TẬP NHÓM Sử dụng các giác quan (mắt – nhìn, mũi – ngửi, lưỡi – nếm) và thực hiện các bước hướng dẫn trong SGK trang 5, 6, 7 và cho biết: 1. Tìm hiểu về màu, mùi và vị của nước - Nước có màu gì? - Nước có mùi như thế nào? - Nước có vị gì? 2. Tìm hiểu về hình dạng của nước - Hình dạng của nước so với hình dạng của vật chứa nó trông như thế nào? - Nước có hình dạng nhất định không?3. Tìm hiểu về hướng chảy của nước
13. - Khi dựng nghiêng bảng nhựa, hướng chảy - 1 HS đọc hướng dẫn 1. của nước như thế nào? - Khay hứng được nằm ngang, lúc này hướng chảy của nước trông như thế nào? - HS tiến hành thảo luận, sử dụng 4. Tìm hiểu về tính thấm của nước các giác quan để thực hiện thí nghiệm và ghi lại kết quả. - Nước thấm qua cốc nào và không thấm qua cốc nào? - Hãy kể thêm những vật nước có thể thấm - Chú ý lắng nghe và thực hiện. và không thấm? 5. Tìm hiểu về tính chất hòa tan của nước - Điều gì xảy ra ở mỗi cốc: + Cốc A (nước với muối): + Cốc B (nước vối đường): + Cốc C (nước với cát): - Nước hòa tan và không hòa tan những - 1 HS đọc hướng dẫn 2. chất nào? 1. Tìm hiểu về màu, mùi và vị của nước - Mời 1 HS đọc hướng dẫn trong SGK trang 5. - HS tiến hành thảo luận, thực hiện thí nghiệm. - Yêu cầu HS tiến hành thảo luận, sử dụng các giác quan của mình (mắt, mũi, lưỡi) thí - Quan sát và ghi lại kết quả. nghiệm với nước theo các bước trong SGK và ghi lại kết quả tìm hiểu về màu, mùi và vị của nước. - 1 HS đọc hướng dẫn 3. Lưu ý: GV trợ giúp, hướng dẫn HS kịp thời khi gặp khó khăn. - GV nhắc HS: + HS có thể dùng nước ở bình nước lọc có
14. sẵn ở trog lớp. - HS tiến hành thảo luận, thực hiện + Nhắc HS khi lấy nước phải cẩn thận, không thí nghiệm. để nước đổ ra nền lớp học gây trơn, trượt, mất vệ sinh. + Mỗi HS tự uống ly của mình, không uống - Quan sát và ghi lại kết quả. chung một ly nước. - 1 HS đọc hướng dẫn 4. 2. Tìm hiểu về hình dạng của nước - Mời 1 HS đọc hướng dẫn trong SGK trang - HS tiến hành thảo luận, thực hiện 6. thí nghiệm. - GV hướng dẫn các nhóm thực hiện thí - Quan sát và ghi lại kết quả. nghiệm theo tiến trình đã hướng dẫn trong SGK. Lưu ý: GV trợ giúp, hướng dẫn HS kịp thời khi gặp khó khăn. - 1 HS đọc hướng dẫn 5. - Yêu cầu HS quan sát, nhận xét hình dạng của nước so với hình dạng của vật chứa nó rồi ghi lại kết quả tìm hiểu về hình dạng của nước của nước. 3. Tìm hiểu về hướng chảy của nước - HS tiến hành thảo luận, thực hiện - Mời 1 HS đọc hướng dẫn trong SGK trang thí nghiệm. 6. - Quan sát và ghi lại kết quả. - Đại diện các nhóm lên trình bày kết quả thí nghiệm, thảo luận. - GV hướng dẫn các nhóm thực hiện thí nghiệm theo tiến trình đã hướng dẫn trong - Chú ý lắng nghe và nhận xét. SGK. - Chú ý lắng nghe. GV nhắc nhở HS: Khi đổ nước phải nhẹ nhàng, từ từ để quan sát nước chảy trên bảng - Chú ý lắng nghe và rút ra kết nhựa và trong khay. luận. - Yêu cầu HS quan sát, nhận xét hướng chảy của nước trên bảng nhựa và trong khay rồi - Chú ý lắng nghe và trả lời câu ghi lại kết quả tìm hiểu. hỏi:
15. 4. Tìm hiểu về tính thấm của nước + Vòi nước, rót nước từ bình cào - Mời 1 HS đọc hướng dẫn trong SGK trang cốc, thác nước, 6. + Thau nhựa, cốc nhựa, cốc thủy tinh, bình nước, Hình dạng của nước giống với hình dạng vật chứa nó. - GV hướng dẫn các nhóm thực hiện thí nghiệm theo tiến trình đã hướng dẫn trong + Mái nhà được làm nghiêng để khi SGK. trời mưa nước sẽ không đọng lại trên mái, giúp mái không bị ố, - Yêu cầu HS quan sát, nhận xét miếng vải và giảm giá trị của ngôi nhà. Làm mái miếng ni – lông khi đổ nước lên miệng hai nhà nghiên là ứng dụng hướng miệng cốc, rồi ghi lại kết quả tìm hiểu. chảy của nước vào cuộc sống. Lưu ý: GV trợ giúp, hướng dẫn HS kịp thời - Chú ý lắng nghe. khi gặp khó khăn. - 1 HS đọc yêu cầu. 5. Tìm hiểu về tính chất hòa tan của nước - Chú ý lắng nghe và tiến hành thực - Mời 1 HS đọc hướng dẫn trong SGK trang hiện theo yêu cầu. 7. Đại diện một số nhóm trình bày lần lượt các hình: + Hình 7: Ứng dụng tính chất không thấm nước: làm ô bằng vải ni – lông; giày bằng cao su, áo mưa - GV hướng dẫn các nhóm thực hiện thí bằng vải nhựa. Ứng dụng tính chất nghiệm theo tiến trình đã hướng dẫn trong hướng chảy của nước (từ cao SGK. xuống thấp): làm ô dốc xuống để - Yêu cầu HS quan sát 3 ly A, B, C rồi ghi lại nước chày xuống, không đọng lại kết quả tìm hiểu. trên ô. Lưu ý: GV trợ giúp, hướng dẫn HS kịp thời + Hình 8: Ứng dụng tính chất khi gặp khó khăn hướng chảy của nước (từ cao xuống thấp): làm ruộng bậc thang, - Hoàn thành 5 thí nghiệm, GV mời đại diện ngăn không cho nước chảy hết lần lượt các nhóm lên trình bày kết quả thí xuống chân đồi, núi. nghiệm, thảo luận từng tính chất trước lớp. + Hình 9: Ứng dụng tính chất nước - Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung (nếu không có hình dạng nhất định để có). làm những bình đựng có hình dạng - GV nhận xét, tuyên dương. đẹp mắt và dễ sử dụng.
16. - GV cùng HS rút ra kết luận: “Nước ở dạng + Hình 10: Ứng dụng tính chất hòa lỏng trong suốt, không màu, không mùi, tan của nước để pha nước chanh. không vị và không có hình dạng nhất định. - Đại diện các nhóm khác nhận xét. Nước chảy từ trên cao xuống thấp, lan ra khắp mọi phía, thấm qua một số vật và hòa - Chú ý lắng nghe. tan được một số chất.” - Chú ý lắng nghe. - Để khắc sâu tính chất của nước, yêu cầu HS trả lời câu hỏi: + Bạn hãy lấy thêm ví dụ trong tự nhiên cho thấy nước luôn chảy từ trên cao xuống thấp? + Nêu các vật dụng có thể đựng nước, nhận xét về hình dạng của nước khi được đựng trong các vật đó. + Tại sao mái nhà được làm nghiêng, điều đó giúp ích gì khi trời mưa? Làm mái nhà nghiêng là ứng dụng tính chất nào của nước? - GV nhận xét, tuyên dương. Hoạt động 2: Quan sát hình vẽ, nêu được một số ứng dụng tính chất của nước - Mời 1 HS đọc yêu cầu SGK trang 7. - Chia lớp thành các nhóm 4. Yêu cầu HS quan sát hình, thảo luận và trả lời câu hỏi: Mỗi hình thể hiện ứng dụng tính chất nào của nước? - Mời đại diện một số nhóm lên trình bày lần lượt các hình. - Mời các nhóm khác nhận xét, bổ sung (nếu có). - GV nhận xét, tuyên dương. - GV cùng HS kết luận. C. THỰC HÀNH VÀ VẬN DỤNG Xử lý tình huống và trả lời câu hỏi
17. * Mục tiêu - Vận dụng được tính chất của nước trong một số trường hợp đơn giản. - Liên hệ thực tế ở gia đình và địa phương về ứng dụng một số tính chất của nước. * Cách tiến hành - 1 HS đọc yêu cầu. - Mời 1 HS đọc yêu cầu trong SGK trang 7. - Chú ý lắng nghe và tiến hành thảo - Chia lớp thành các nhóm 4, yêu cầu HS tiến luận trả lời câu hỏi: hành thảo luận và trả lời câu hỏi: + Khi trời mưa nên chọn đi đôi ủng + Nếu bạn có một đôi giày vải và một đôi bằng cao su. Vì cao su không thấm ủng bằng cao su thì khi trời mưa, bạn sẽ nước còn vải sẽ thấm nước (Ứng chọn đi đôi nào? Vì sao? dụng tính thấm của nước). + Nêu thêm ví dụ về ứng dụng tính chất của + HS chia sẻ theo cá nhân từng gia nước ở gì đình và địa phương bạn. đình và địa phương mỗi HS. - Mời đại diện một số nhóm chia sẻ kết quả - Đại diện một số nhóm chia sẻ kết thảo luận của nhóm mình. quả thảo luận của nhóm mình. - Mời các nhóm khác nhận xét. - Chú ý lắng nghe. - GV nhận xét, tuyên dương và chính xác hóa - Chú ý lắng nghe. câu trả lời của HS. - GV chiếu ảnh (để HS hình dung) và cung cấp thêm cho HS “Ứng dụng tính chất của - Chú ý lắng nghe. nước trong cuộc sống” (tùy theo trình độ của HS): + Màu, mùi, vị của nước: • Ứng dụng trong sản xuất thực phẩm và đồ uống (nước ngọt, bia, đồ uống có cồn): nước không mùi, vị, không màu sẽ không ảnh hưởng đến mùi vị hoặc màu sắc của các thành phần khác trong sản phẩm. + Hình dạng của nước: • Để làm sạch: Trong máy giặt, các vết bẩn và chất bẩn được loại bỏ nhờ sự dao động động của nước cùng với xà phòng. Trong máy rửa chén, nước được phun lên các đĩa và chén để làm sạch chúng.
18. • Tạo độ ẩm: máy xông hơi sử dụng hình dạng của nước để tạo ra hơi nước và giúp làm dịu các vấn đề về đường hô hấp, da. + Hướng chảy của nước: • Để tạo ra năng lượng điện: Nước được dẫn qua các bánh xoay (chảy từ trên cao xuống) để tạo ra động lực, từ đó tạo ra năng lượng điện. • Để tưới cây trồng, tưới tiêu: Nước có thể - Chú ý lắng nghe và thực hiện. được phân tán và nước có thể dẫn từ các nguồn nước lớn đến các vùng trồng trọt, cung cấp đủ nước cho cây trồng. + Tính thấm của nước: • Để tưới cây trồng: nước thấm vào đất, cung cấp đủ nước cho cây trồng để sinh trưởng và phát triển. • Để làm mát: trời nắng gắt, oi bức, chúng ta có thể dùng nước xịt vào các bề mặt của tòa nhà. Lúc này, nước thấm vào các bức tường sẽ giảm được nhiệt độ bên trong. + Tính hòa tan của nước: • Để pha chế thức uống: Các thành phần có thể hòa tan trong nước sẽ tạo ra hỗn hợp đồ uống phù hợp với khẩu vị của người dùng. • Để giải độc cơ thể: được sử dụng trong ứng dụng y tế. Nước có thể hoàn tan các chất động hại trong cơ thể và giúp đưa chúng ra khỏi cơ thể. - GV nhận xét chung tiết học và tuyên dương. * Tiếp nối: - Dặn dò HS về nhà: Ghi nhớ hằng ngày bạn thường dùng nước để làm gì?; Xem lại bài và
19. làm vở BT. Tiết 2: Vai trò của nước A. KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI * Mục tiêu: - Nêu được vai trò của nước đối với sự sống của con người, động vật, thực vật; vai trò của nước trong sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp. * Cách tiến hành: - 1 HS đọc yêu cầu. - Mời 1 HS đọc yêu cầu SGK trang 8 - Yêu cầu HS quan sát và cho biết nội dung - Chú ý quan sát và cho biết nội của từng hình. dung của từng hình: + Hình 11: Bạn nam đang uống - Chia lớp thành các nhóm 4, phát phiếu học nước. tập. + Hình 12: Bạn nữ đang vệ sinh cá nhân. PHIẾU HỌC TẬP NHÓM . + Hình 13: Bạn nữ đang rửa rau. + Hình 14: Bạn am đang bơi. Quan sát tranh tròn SGK trang 8 và cho biết vai trò của nước trong mỗi bức + Hình 15: Động vật sống dưới hình: nước. Hình Vai trò của nước + Hình 16: Hoạt động buôn bán trên mặt nước bằng ghe, thuyền Hình 11 (chợ nổi). Hình 12 + Hình 17: Tưới rau. Hình 13 + Hình 18: Ngâm, rửa táo. Hình 14 - Chú ý lắng nghe và nhận phiếu Hình 15 học tập. Hình 16 Hình 17 Hình 18 - Chú ý lắng nghe và tiến hành thảo luận. - Yêu cầu các nhóm tiến hành thảo luận và - Đại diện một số nhóm lên bảng
20. nêu vai trò của nước ở mỗi hình tương trình bày kết quả thảo luận: ứng. + Hình 11: cung cấp nước uống. - Hết thời gian thảo luận, mời đại diện một số + Hình 12: cung cấp nước sinh hoạt nhóm lên bảng trình bày kết quả thảo luận. hàng ngày. - Mời các nhóm khác nhận xét. + Hình 13: Rửa sạch thực phẩm. - GV nhận xét và bổ sung (nếu có). + Hình 14: Nâng cao sức khỏe, - Mời 1 HS đọc phần em có biết. hoạt động vui chơi. - GV cùng HS rút ra kết luận: “Nước rất cần + Hình 15: Nước là môi trường cho sự sống của sinh vật. Nước có vai trò sống cho các loài động vật sống quan trọng trong đời sống, sinh hoạt và sản trong nước. xuất của con người.” + Hình 16: giúp phát triển kinh tế và đời sống xã hội. + Hình 17: Nước dùng để cung cấp nước và chất dinh dưỡng cho thực vật phát triển. + Hình 18: Nước được dùng để trong sản xuất các sản phẩm bảo vệ thực vật xuất công nghiệp. - Các nhóm khác nhận xét. - Chú ý lắng nghe. - 1 HS đọc. - Chú ý lắng nghe. B. LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG * Mục tiêu: - Tìm được ví dụ về vai trò của nước trong thực tế. * Cách tiến hành: - 1 HS đọc yêu cầu. - Mời 1 HS đọc yêu cầu trong SGK trang 8. - Chú ý lắng nghe và chia sẻ. - Chia lớp thành các nhóm 6, yêu cầu HS chia sẻ thêm vai trò của nước trong đời sống, sinh hoạt và sản xuất mà mình biết. - Đại diện một số nhóm lên trước - Hết thời gian chia sẻ trong nhóm, GV mời lớp chia sẻ. đại diện một số nhóm chia sẻ trước lớp về vai trò của nước trong đời sống, sinh hoạt và sản - Chú ý lắng nghe.