Đề thi chọn đội dự tuyển học sinh giỏi tỉnh môn Ngữ văn 9 - Năm học 2020-2021 - Trường TH CS Xuân Diệu (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi chọn đội dự tuyển học sinh giỏi tỉnh môn Ngữ văn 9 - Năm học 2020-2021 - Trường TH CS Xuân Diệu (Có đáp án)

1. KÌ THI CHỌN ĐỘI DỰ TUYỂN HỌC SINH GIỎI TỈNH NĂM HỌC 2020 -2021 MÔN THI: NGỮ VĂN - LỚP 9 Thời gian làm bài: 120 phút Câu 1( 8đ): “Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, có những loài cây vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp” Em hãy viết một bài văn (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa câu nói trên. Câu 2 (12đ): Bàn về thiên chức của người cầm bút, tác giả Nguyễn Minh Châu đã từng thốt lên tâm đắc: “Nhà văn phải là người đi tìm những hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người” Qua truyện ngắn “Lão Hạc” của nhà văn Nam Cao em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên TRƯỜNG THCS XUÂN DIỆU
2. Câu 1:(8đ) *Yêu cầu chung: - Học sinh làm đúng kiểu bài nghị luận xã hội - Bài viết khoảng 1 trang giấy thi, bố cục hợp lí, lập luận mạch lạc, chặt chẽ * Yêu cầu cụ thể: Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau: * Dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận: (0,5đ) - Ý chí và nghị lực của con người trong những hoàn cảnh khó khăn, thử thách. * Giải thích: (2đ) - Trong môi trường sống khắc nghiệt, nơi sự sống khó sinh sôi, nảy nở vẫn có những loài cây bề bỉ, chắt chiu nhựa sống để tồn tại, phát triển và nở hoa làm đẹp cho đời... (1đ) - Hiện tượng đó gợi liên tưởng đến hình ảnh những con người vươn lên làm chủ và chiến thắng hoàn cảnh khó khăn bằng ý chí, nghị lực, bản lĩnh phi thường.... (1đ) * Phân tích, chứng minh: (3đ) - Cuộc sống con người luôn chứa đựng những bất ngờ, biến cố với bao khó khăn thử thách... (0, 5đ) - Đã có biết bao người kiên cường đối mặt, vượt qua hoàn cảnh khó khăn để sống, để khẳng định mình, để thực hiện ước mơ, lí tưởng cao đẹp và có những đóng góp, cống hiến mang lại nhiều điều tốt đẹp cho cuộc sống con người, cho xã hội, đất nước.. (2đ) ( HS lấy các dẫn chứng cụ thể để chứng minh) - Họ là biểu tượng cho sức mạnh ý chí, nghị lực, trí thông minh, sức sáng tạo kì diệu của con người. Họ xứng đáng được ngợi ca, tôn vinh và là những tấm gương sáng ngời để chúng ta học tập, noi theo.. (0,5 đ) * Đánh giá, bàn luận, mở rộng vấn đề: (2, 5đ) - Câu văn mượn hiện tượng thiên nhiên để gửi gắm những suy ngẫm sâu sắc về sức mạnh ý chí, nghị lực của con người trong gian khó... (1đ) - Không đồng tình với những người khi mới gặp hoàn cảnh khó khăn thử thách đã chán nản, buông xuôi hoặc những người sống trong môi trường, điều kiện thuận lợi nhưng không biết tận dụng cơ hội để phát huy mà chỉ biết dựa dẫm, ỷ lại .. (0, 5đ) - Mỗi người phải tự rèn luyện ý chí, nghị lực, luôn lạc quan, tin yêu cuộc đời..để vươn lên sống đẹp, sống có ích trong mọi hoàn cảnh. Đồng thời cần có sự đồng cảm, sẻ chia ,động viên, khích lệ, có tình yêu và niềm tin đối với những người gặp hoàn cảnh khó khăn...( 1đ)
3. Câu 2: (12 điểm) *Yêu cầu chung: - Học sinh làm đúng kiểu bài nghị luận chứng minh - Lập luận chặt chẽ, diễn đạt chính xác, mạch lạc ; hành văn trong sáng, giàu cảm xúc. * Yêu cầu cụ thể: Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau: * Dẫn dắt và nêu vấn đề nghị luận (1đ) * Giải thích ý kiến: (2,5đ) - những hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người: Những vẻ đẹp phẩm chất, giá trị cao đẹp trong tâm hồn con người mà không phải ai cũng dễ dàng nhận ra và trân trọng. - Câu nói đầy tâm huyết của nhà văn Nguyễn Minh Châu mang nghĩa hàm Èn : nhµ v¨n là người phải biÕt tr¨n trë ®i t×m, phát hiện, khám phá những vẻ đẹp, phẩm chất, giá trị - những “hạt ngọc” ẩn sâu trong tâm hồn con người và thể hiện điều đó trong tác phẩm của mình với niềm tin yêu mãnh liệt, chan chứa, thấm ®Ém niÒm c¶m phôc, ng-ìng mé - Khẳng định đó là ý kiến đúng đắn, sâu sắc, đề cao thiên chức nhiệm vụ cao cả của các nhà văn chân chính và đó cũng là một khía cạnh quan trọng trong giá trị nhân đạo của tác phẩm văn học * Chứng minh ý kiến qua tác phẩm “Lão Hạc” của Nam Cao (8đ) - Nhà văn Nam Cao là người suốt đời đi tìm những “hạt ngọc” ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người nhất là khi họ rơi vào tình cảnh éo le bi kịch và thể hiện điều đó trong rất nhiều tác phẩm của mình, tiêu biểu là truyện ngắn “Lão Hạc” (0,5đ) - Trong truyện ngắn “ Lão Hạc” vẻ đẹp tâm hồn con người được nhà văn tìm tòi, khám phá tập trung thể hiện rõ nhất ở nhân vật lão Hạc - một lão nông khốn khổ bất hạnh sống trong xã hội thực dân nửa phong kiến thối nát, bất công: (5đ) + Cảnh ngộ của lão Hạc + Quá trình tìm tòi, khám phá những vẻ đẹp ẩn trong vẻ bề ngoài có vẻ gàn dở, lẩm cẩm và cuộc sống khốn khổ, đầy bi kịch của Lão Hạc + Phát hiện, trân trọng và diễn tả chân thực, sâu sắc, xúc động những “hạt ngọc” lung linh ngời sáng trong tâm hồn lão Hạc: một trái tim nhân hậu, chan chứa, tình yêu thương, giàu đức hi sinh, giàu lòng tự trọng, lương thiện... - Trong truyện ngắn “ Lão Hạc” nhà văn còn tìm tòi, thấu hiểu và trân trong lòng hiếu thảo ở con trai lão Hạc; tấm lòng nhân hậu, hiêu đời, hiểu người của nhân vật ông giáo- người trí thức tiểu tư sản chân chính... (2đ) * Đánh giá, mở rộng vấn đề: (2đ) - Khẳng định lại sự đúng đắn sâu sắc trong nhận định của nhà văn Nguyễn Minh Châu về thiên chức của người cầm bút - Khẳng định truyện ngắn “Lão Hạc” góp phần thể hiện tấm lòng nhân đạo cao cả, cách nhìn tiến bộ về người nông dân, chuyển tải triêt lí nhân sinh sâu sắc, niềm tin mãnh liệt về vẻ đẹp phẩm chất, giá trị con người...của nhà văn Nam Cao. Đồng thời truyện cũng thể hiện bút pháp tự sự đặc sắc của ông... - Suy nghĩ về vai trò của nhà văn chân chính và sức sống, sự tác động sâu sắc các tác phẩm văn học có giá trị đối với người đọc, người nghe trong quá trình tiếp nhận, đánh giá... * Lưu ý: Trên cơ sở hướng dẫn chấm, giám khảo có thể chủ động, linh hoạt trong quá trình đánh giá, cho điểm bài làm của học sinh
4. 18x §Ò 14: Nhµ v¨n Noãc-man Ku- sin nªu lªn gi¶ ®Þnh: Ph¶i ch¨ng “ C¸i chÕt kh«ng ph¶i lµ ®iÒu mÊt m¸t lín nhÊt trong cuéc ®êi. Sù mÊt m¸t lín nhÊt lµ b¹n ®Ó cho t©m hån tµn lôi ngay khi cßn sèng?” ( TrÝch theo Nh÷ng vßng tay ©u yÕm- Nhµ xuÊt b¶n trÎ - H. 2003) Em h·y nªu suy nghÜ cña m×nh vÒ vÊn ®Ò trªn. 19x C©u 2 (3 ®iÓm) "T«i ®· khãc khi kh«ng cã giµy ®Ó ®i cho ®Õn khi t«i nh×n thÊy mét ng­êi kh«ng cã ch©n ®Ó ®i giµy" (Helen Killer) Suy nghÜ cña em vÒ c©u nãi trªn. trªn? 22x §Ò 7: “Trªn bíc ®êng thµnh c«ng, kh«ng cã dÊu ch©n cña kÎ lêi biÕng”. Lç TÊn. Anh/chÞ h·y viÕt mét bµi v¨n nghÞ luËn cã ®é dµi 400/600 tõ ®Ó bµn luËn vÒ vÊn ®Ò trªn? §Ò 14: Nhµ v¨n Noãc-man Ku- sin nªu lªn gi¶ ®Þnh: Ph¶i ch¨ng “ C¸i chÕt kh«ng ph¶i lµ ®iÒu mÊt m¸t lín nhÊt trong cuéc ®êi. Sù mÊt m¸t lín nhÊt lµ b¹n ®Ó cho t©m hån tµn lôi ngay khi cßn sèng?” ( TrÝch theo Nh÷ng vßng tay ©u yÕm- Nhµ xuÊt b¶n trÎ - H. 2003) Em h·y nªu suy nghÜ cña m×nh vÒ vÊn ®Ò trªn. a. Gi¶i thÝch: - Mét t©m hån tµn lôi lµ t©m hån kh«ng cßn høng thó víi cuéc ®êi, thê ¬ víi mäi chuyÖn, kh«ng quan t©m nh÷ng g× diÔn ra xung quanh vµ cã khi quªn c¶ b¶n th©n. T©m hån tµn lôi kh«ng cßn hy väng, kh«ng thiÕt tha, kh«ng íc muèn nªn phã mÆc, bu«ng xu«i hoÆc quay lng víi cuéc sèng hoÆc trèn tr¸nh, t×m cho m×nh mét n¬i nµo lÆng lÏ Èn dËt hoÆc tiªu cùc sa ng· vµo tÖ n¹n cê b¹c, rîu chÌ, ma tóy Mét t©m hån lôi tµn còng cã thÓ mÊt hÕt lßng tin, lu«n bi quan, ch¸n n¶n vµ sèng trong buån khæ, tuyÖt väng, bi kÞch ©m thÇm dai d¼ng. - Nh÷ng biÓu hiÖn cña t©m hån tµn lôi cã thÓ lµ sù ch¸n n¶n, bi quan kh«ng tù tin vµo c«ng viÖc hay b¶n th©n; cã thÓ lµ suy nghÜ tiªu cùc vÒ cuéc sèng, vÒ lÝ tëng, vÒ t×nh yªu dÉn ®Õn nh÷ng th¸i cùc nh×n nhËn ®¸nh gi¸ thiÕu lßng tin; cã thÓ lµ sù thê ¬ v« tr¸ch nhiÖm víi cuéc ®êi vµ b¶n th©n; cã thÓ gäi ®ã lµ nh÷ng con ngêi ®· chÕt ngay khi ®ang cßn sèng. - T¹i sao khi ®ang sèng ®Ó t©m hån tµn lôi l¹i lµ mÊt m¸t lín nhÊt, h¬n c¶ c¸i chÕt? V× ®ã kh«ng cßn lµ cuéc sèng, cuéc sèng cã ý nghÜa ®Ých thùc. Ngêi ®ang sèng ®Ó t©m hån tµn lôi th× chØ lµ mét thùc thÓ tån t¹i mµ th«i; ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ anh ta ®· chÕt (chÕt ngay khi cßn ®ang sèng). Cã lÏ v× lÏ nµy mµ nhµ th¬ Xu©n DiÖu ®· tõng viÕt: “ Thµ mét phót huy hoµng råi chît t¾t / Cßn h¬n buån le lãi suèt tr¨m n¨m”, ph¶i ch¨ng ®ã còng lµ mét lêi kªu gäi cho mét triÕt lý sèng m¹nh mÏ, ®Çy kh¸t khao, uíc väng vµ h¬n tÊt c¶ lµ niÒm tin vµo cuéc sèng t¬i ®Ñp. b. Bµn luËn: - ThÝ sinh ph¶i b×nh luËn ®îc ý kiÕn võa nªu ë trªn cã ®óng kh«ng? §óng ë chç nµo? V× sao? VÊn ®Ò ®ã cã ý nghi· nh thÕ nµo? - ThÝ sinh cÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh ®îc ®©y lµ ý kiÕn ®óng. Tríc hÕt c¸i ®au khæ, mÊt m¸t, thËm chÝ c¶ hy sinh lín nhÊt cña cuéc ®êi mçi con ngêi kh«ng ph¶i thiÕu thèn, ®ãi nghÌo mµ c¸i ®au khæ, mÊt m¸t lín nhÊt cña cuéc ®êi mçi con ngêi chÝnh lµ sù mÊt niÒm tin vµo chÝnh b¶n th©n m×nh, vµo cuéc sèng vµo t¬ng lai, v« väng, v« tr¸ch nhiÖm víi chÝnh b¶n th©n m×nh, víi ngêi
5. th©n víi cuéc ®êi. §©y còng lµ mét triÕt lý sèng hÕt søc hµm sóc vµ cã gi¸ trÞ cho nhËn thøc cho mçi con ngêi chóng ta ®Æc biÖt lµ nh÷ng ngêi trÎ tuæi (thÕ hÖ trÎ) trong cuéc sèng ®Çy biÕn ®éng. c . Ph©n tÝch chøng minh - NhËn xÐt ®îc vÊn ®Ò b×nh luËn thÓ hiÖn nh thÕ nµo trong cuéc sèng vµ v¨n häc nh thÕ nµo? (ThÝ sinh cã thÓ chän mét vµi dÉn chøng tiªu biÓu c¶ trong cuéc sèng vµ trong v¨n häc ph©n tÝch lµm râ vÊn ®Ò). - Bµi häc cho b¶n th©n: nhËn thøc vµ hµnh ®éng tr¸nh bi quan, ch¸n n¶n hoÆc thÊt väng, lu«n t×m cho m×nh niÒm vui vµ hy väng, nghÞ lùc phÊn ®Êu vµ v¬n lªn ngay c¶ nh÷ng lóc khã kh¨n nhÊt trong cuéc sèng. C©u 2 (3 ®iÓm) "T«i ®· khãc khi kh«ng cã giµy ®Ó ®i cho ®Õn khi t«i nh×n thÊy mét ng­êi kh«ng cã ch©n ®Ó ®i giµy" (Helen Killer) Suy nghÜ cña em vÒ c©u nãi trªn. C©u 2 (3 ®iÓm) 1. Yªu cÇu a. VÒ h×nh thøc - BiÕt c¸ch lµm kiÓu bµi nghÞ luËn x· héi. - Bè côc râ rµng; luËn ®iÓm ®óng ®¾n, s¸ng tá. - DiÔn ®¹t l­u lo¸t. b. VÒ néi dung Bµi viÕt cã thÓ tr×nh bµy theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nh­ng cÇn cã c¸c ý c¬ b¶n sau: - Gi¶i thÝch ý nghÜa c©u nãi + Kh«ng cã giµy ®Ó ®i: nh÷ng bÊt h¹nh, nh÷ng khã kh¨n, nh÷ng thÊt b¹i mµ con ng­êi gÆp ph¶i trªn ®­êng ®êi. + Kh«ng cã ch©n ®Ó ®i giµy: Nh÷ng bÊt h¹nh, khã kh¨n thÊt b¹i cña ng­êi kh¸c cßn lín h¬n nh÷ng g× m×nh gÆp ph¶i. + C©u nãi lµ th«ng ®iÖp muèn göi g¾m ®Õn mäi ng­êi: kh«ng bao giê ®­îc cói ®Çu tuyÖt väng tr­íc nh÷ng bÊt h¹nh, ch«ng gai trong cuéc sèng. - Bµn luËn, më réng vÊn ®Ò + Cuéc sèng kh«ng ph¶i lóc nµo còng b»ng ph¼ng, thuËn lîi mµ ®«i khi con ng­êi ph¶i ®èi mÆt víi nhiÒu ch«ng gai, thö th¸ch, thËm chÝ lµ c¶ thÊt b¹i. + Cã nh÷ng m¶nh ®êi cßn bÊt h¹nh h¬n nhiÒu nh÷ng khã kh¨n mµ ta gÆp ph¶i. + NhiÒu khi thö th¸ch, ch«ng gai l¹i lµm con ng­êi tr­ëng thµnh h¬n. + Nh÷ng ng­êi gÆp ph¶i hoµn c¶nh kh«ng may m¾n cÇn cã nghÞ lùc ®Ó v­ît lªn hoµn c¶nh ®ã. + Ph¶i biÕt tr©n träng nh÷ng g× m×nh ®ang cã vµ cè g¾ng hÕt søc m×nh ®Ó ®¹t sù thµnh c«ng trong cuéc sèng. T­¬ng lai cña mçi ng­êi phô thuéc phÇn lín vµo sù nç lùc cña b¶n th©n. - Liªn hÖ, rót ra bµi häc cho b¶n th©n. Đề: Ng Ngọc Kí đã từng nói „ Không sợ những khiếm khuyết trên cơ thể, chỉ sợ khiếm khuyết trong tâm hồn“ Suy nghĩ của em về câu nói trên Cần nêu được những ý sau: - Khiếm khuyết là sự thiếu hụt, là sự ko hoàn hảo, ko hoàn thiện. Người dị tật, khuyết tật...là những người khiếm khuyết trên cơ thể. Khiếm khuyết trên cơ thể dễ nhìn thấy và có thể sửa chữa bằng sự can thiệp của y học hoặc vượt qua bằng ý chí, nghị lực...Nó ko đáng sợ. Những người tình cảm lệch lạc, hẹp hòi, hời hợt, tâm hồn đen tối, tù túng, yếu duối...là những người khiếm khuyết tâm hồn. Khiếm khuyết tâm hồn vô hình nên khó sửa
6. chữa và dễ dẫn con người đến hành vi xấu xa, tàn bạo, độc ác...Nó là mầm tai họa nên vô cùng đáng sợ. - Bằng cách so sánh khiếm khuyết trên cơ thể với khiếm khuyết trong tâm hồn--> đề cao vai trò của đời sống tâm hồn đối vs con người. - Suy nghĩ về vai trò , ý nghĩa của đời sống tâm hồn : Tâm hồn trong sáng, cao đẹp, lành mạnh...có tác động tích cực đến việc hình thành và khẳng định nhân cách con người, góp phần xây dựng xã hội thân thiện, nhân ái, ưu việt....Khiếm khuyết trong tâm hồn sẽ làm đời sống mỗi con người nghèo nàn , lệch lạc, ...sự đố kị , tính đa nghi , cố chấp, thói ích kỉ, bệnh vô cảm và các hành vi bất nhân, tội ác dễ dàng hình thành. Mất tâm hồn sẽ mất nhân cách... - Suy nghĩ về việc nuôi dưỡng , bồi dưỡng ngọn lửa tâm hồn cho con người, nhất là thế hệ trẻ hiện nay. Thời đại công nghiệp hóa - hiện đại hóa dễ làm thanh niên thờ ơ, mắc bệnh vô cảm, sao nhãng việc bồi dưỡng đời sống tâm hồn. Hậu quả là làm xuất hiện trong đời sống lối sống lệch lạc, bệnh hoạn, những hành vi tội ác, những con người thiếu nhân cách...Bồi dưỡng, nuôi dưỡng ngọn lửa tâm hồn là việc làm cần thiết của mỗi cá nhân. của từng gia đình và của toàn xã hội. - Liên hệ với câu nói của nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký: "Con người ta chỉ sợ khiếm khuyết tâm hồn, đó là mầm tai họa, còn bất cứ khiếm khuyết nào trên cơ thể cũng không đáng sợ nếu ta dũng cảm đối diện và vượt qua để trở thành người không khiếm khuyết" (Báo Văn nghệ Trẻ ngày 16/11/2008) - Rút ra bài học: Rèn luyện tu dưỡng hướng tới sự phát triển hoàn thiện: khỏe mạnh về thể chất, phong phú, cao đẹp về tâm hồn là việc làm cần thiết của tuổi trẻ ngày nay. Câu 6: “Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn” (Danh ngôn Nam Phi-dẫn theo quà tặng cuộc sống-NXB Thanh Niên, năm 2006) Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu danh ngôn trên. b.1.Giải thích quan niệm: Khi ta nhìn về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngã, khuất sau lưng ta. - Mượn hiện tượng đó, Whitman muốn thể hiện một ý tưởng mang tính triết lí: + Mặt trờitượng trưng cho sự sống, sức sống, vẻ đẹp rực rỡ. Còn khái niệm bóng tốitrong câu nói nổi tiếng trên không dừng lại ở cách hiểu vấn đề bóng tối trong vật lí mà được hiểu là những gì u ám, ảm đạm, khó khăn. + Nhìn về ánh mặt trời là nhìn về ánh sáng của sự sống, sức sống, vẻ đẹp rực rỡ - nhìn và hướng đến những điều tốt đẹp, rạng rỡ, tích cực. Khi ta nhìn và hướng đến những điều tốt đẹp, tích cực - chắc chắn bóng tối, khó khăn, u tối, ảm đạm, sẽ khuất, rớt lại sau lưng ta. b.2.Suy nghĩ về quan niệm: -Quan niệm của Whitman là lời khuyên về việc cần thiết phải có một thái độ sống tích cực, lạc quan trong cuộc đời. Khi hướng đến những điều tốt đẹp và tích cực, bản thân mỗi người có thêm động lực, niềm vui, niềm tin, sức mạnh để hoàn thành công việc, ý
7. nguyện. Những suy nghĩ ảm đạm, tiêu cực thậm chí cả sự thất bại sẽ bị đẩy lùi, không còn trở thành một thế lực cản trở ta trên con đường tiến lên phía trước. -Hướng về điều tốt đẹp, tích cực không đồng nghĩa với nhìn mọi vấn đề một cách hời hợt, dễ dãi, chỉ thấy sự thuận lợi mà không thấy hết khó khăn. -Cách suy nghĩ, cách sống chỉ nhìn về phía bóng tối, phía u ám, phía bi quan của sự việc và cuộc đời chỉ dễ làm con người nản lòng, hoài nghi, ủ dột, không dám tiến bước về phía “mặt trời”. b.3.Nêu ý nghĩa, bài học nhận thức và hành động: -Lời khuyên của Whitman mang tính đúng đắn, hàm chứa một triết lí sống, một quan niệm sống tích cực và yêu đời. - Cần phải biết nhìn mọi việc đang diễn ra dưới góc độ lạc quan, tích cực nhất thì chúng ta sẽ vượt qua tất cả trở ngại, hoặc đau buồn “Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn” (Danh ngôn Nam Phi-dẫn theo quà tặng cuộc sống-NXB Thanh Niên, năm 2006) Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu danh ngôn trên. Gợi ý làm bài: 1. Yêu cầu kỹ năng: đáp ứng được yêu cầu của bài văn nghị luận xã hội. Bố cục hợp lý, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn đạt dùng từ, ngữ pháp. 2. Yêu cầu về kiến thức: HS cần đáp ứng được một số ý chính sau: - Mặt trời: ánh sáng rực rỡ, vẻ đẹp; hướng về phía mặt trời: hướng về những điều tốt đẹp. - Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn: khi hướng về những điều tốt đẹp, những gì xấu xa, u ám, khó khăn (bóng tối) sẽ lùi lại phía sau. - Lời khuyên về thái độ sống tích cực, lạc quan. Chứng minh: - Mỗi chúng ta luôn mong muốn cuộc sống tốt đẹp, trọn vẹn. Chúng ta có lý tưởng, có ước mơ, hoài bảo... về một gia đình êm ấm, một công việc thích hợp, một mức lương khá khẩm hay là một tình yêu sâu sắc, những người bạn chân thành. - Thế nhưng cuộc sống không là một đường thẳng tắp. Trong cuộc đời mỗi người hẳn phải đi qua những khúc quẹo, những thăng trầm, va vấp. Có đôi lúc, chúng ta tưởng chừng như cả thế giới đã quay lưng lại với chính mình, mọi thứ tồi tệ đến mức bạn không tìm được một điều gì để bám víu. Bạn thấy mình vô cùng cô đơn. - Tuy nhiên, nếu bạn đủ mạnh mẽ và dũng khí để "đi xuyên qua nó", bạn sẽ thấy cuộc sống luôn là một bữa tiệc dành riêng cho những người mạnh mẽ. Bạn đủ dũng khí để đối diện, đủ mạnh để đương đầu. Khi bạn suy nghĩ lạc quan hơn, tích cực hơn, bạn hướng mình về những điều tốt đẹp, bạn có động lực, mục đích cũng như là sự phấn chấn, cùng niềm tin mãnh liệt, đẩy lùi sự sợ hãi, tuyệt vọng... - Những điều tốt đẹp: lý tưởng, ước mơ, mục đích, việc làm hướng thiện, - Khi hướng về phía những điều tốt đẹp: con người có động lực, có mục đích, sự phấn chấn, niềm tin, đó là sức mạnh giúp họ mau đi đến thành công, đôi khi là sự sợ hãi, nản lòng, tuyệt vọng, Bác Hồ
8. Điển hình là anh Nick Vujicic – một con người tràn đầy nghị lực phi thường. Nick sinh ra đã không có tứ chi, phải đối mặt với sự chế giễu của những người xung quanh, anh rơi vào trầm cảm và có ý định từ bỏ cuộc sống. Thế rồi anh nhận ra rằng, trên thế giới này, còn rất nhiều người khác chịu thiệt thòi giống mình, anh dần chấp nhận khuyết tật của bản thân và có suy nghĩ vô cùng tích cực rằng: “Chúa tạo ra tôi ắt phải có dụng ý nào đó và sẽ không để tôi mãi mãi trở nên vô dụng”, ” tôi được sinh ra không phải vì sự trừng phạt của Chúa mà vì sự sáng tạo của Người để hiện lộ những công việc đặc biệt của Người qua tôi”. Nhờ suy nghĩ tích cực, Nick đã tốt nghiệp đại học với tấm bằng kép và trở thành nhà diễn thuyết, tuyên truyền động lực và đại sứ truyền cảm hứng sống nổi tiếng trên thế giới. - Dẫn chứng "Tôi không thất bại. Tôi chỉ là đã tìm ra 10.000 cách không hoạt động" là cách mà nhà sáng chế vĩ đại Thomas Edison nói về hàng ngàn lần thử nghiệm thất bại để tìm ra đúng vật liệu làm sợi dây tóc trong bóng đèn. + Tôi biết một Donald Trump - một nhà tỷ phú nổi tiếng từng phá sản bốn lần. Thế nhưng, ông đã thành công khi vực dậy công ty mình dẫu có lúc tưởng chừng như vô vọng. Nếu không hướng về những điều tích cực, khát khao, ước mơ tốt đẹp mà chỉ trượt dài trong nỗi thất vọng, thì liệu ông có thành công gây dựng lại sự nghiệp của chính mình? + Chị Phạm Thị Huệ - anh hùng Châu Á - một trong những người bị nhiễm HIV dám công khai thân phận của mình. Với dũng khí và một nghị lực mạnh mẽ, ý chí kiên định cùng sự lạc quan, chị Huệ luôn hướng về phía mặt trời - nơi tồn tại những hoài bão cao đẹp và tươi sáng nhất. Người phụ nữ được tạp chí Time của Mỹ bình chọn là "anh hùng Châu Á" này khiến mọi người phải cảm thấy cảm phục trước tinh thần lạc quan của chị. Sự lạc quan của vị "anh hùng" này không chỉ giúp chị đẩy lùi bóng tối đeo bám mình mà còn tiếp sức, soi sáng cho nhiều hoàn cảnh khác cùng cảnh ngộ ... - Liên hệ thực tế để chứng minh. Khẳng định, đánh giá, bàn bạc mở rộng, rút ra bài học cho bản thân: - Câu danh ngôn bao hàm một triết lý, một quan niệm nhân sinh tích cực, một lời khuyên đúng đắn: phải lạc quan, luôn tinh tưởng ở tương lai, ở mục đích sống tốt đẹp. - Trong thực tế, có người thiếu niềm tin, không dám bước tới để hướng về phía mặt trời- những điều tốt đẹp. Họ dễ bị nhấn chìm trong bóng đêm của sự thất vọng, sợ hãi, trì trệ, - Cần rèn luyện cho mình ý chí, niềm tin, kiến thức, để có thể luôn hướng về phía mặt trời. . Mở bài: - Dẫn dắt vấn đề nghị luận: Trích dẫn câu danh ngôn "Hãy hướng về phía mặt trời bóng tối sẽ ngả về sau bạn" II. Thân bài: 1. Giải thích:
9. - Mặt trời: tượng trưng cho sự sống, ánh sáng mang một vẻ đẹp rực rỡ, ấm áp, hạnh phúc. - Hướng về phía mặt trời: hướng về sự sống tràn ngập niềm vui, ánh sáng, nơi tồn tại những điều tốt đẹp. - Bóng tối sẽ ngả về sau lưng bạn: miêu tả một sự thật hiển nhiên rằng khi bạn hướng mình về phía ánh mặt trời thì bóng của bạn sẽ ngả về sau. Điều đó ngụ ý rằng, khi bạn suy nghĩ và hướng mình tới những điều tốt đẹp, thì những u ám, xấu xa, khó khăn hay thời kì tăm tối kia sẽ bị đẩy lùi, quên lãng và chìm vào quá khứ. => Đây là lời khuyên mọi người nên có một thái độ sống tích cực, một cái nhìn lạc quan, niềm tin vào tương lai, biết hy vọng và tạo cho mình hy vọng. 2. Bàn luận - Mỗi chúng ta luôn mong muốn cuộc sống tốt đẹp, trọn vẹn. Chúng ta có lý tưởng, có ước mơ, hoài bảo... về một gia đình êm ấm, một công việc thích hợp, một mức lương khá khẩm hay là một tình yêu sâu sắc, những người bạn chân thành. - Thế nhưng cuộc sống không là một đường thẳng tắp. Trong cuộc đời mỗi người hẳn phải đi qua những khúc quẹo, những thăng trầm, va vấp. Có đôi lúc, chúng ta tưởng chừng như cả thế giới đã quay lưng lại với chính mình, mọi thứ tồi tệ đến mức bạn không tìm được một điều gì để bám víu. Bạn thấy mình vô cùng cô đơn. - Tuy nhiên, nếu bạn đủ mạnh mẽ và dũng khí để "đi xuyên qua nó", bạn sẽ thấy cuộc sống luôn là một bữa tiệc dành riêng cho những người mạnh mẽ. Bạn đủ dũng khí để đối diện, đủ mạnh để đương đầu. Khi bạn suy nghĩ lạc quan hơn, tích cực hơn, bạn hướng mình về những điều tốt đẹp, bạn có động lực, mục đích cũng như là sự phấn chấn, cùng niềm tin mãnh liệt, đẩy lùi sự sợ hãi, tuyệt vọng... - Dẫn chứng + Tôi biết một Donald Trump - một nhà tỷ phú nổi tiếng từng phá sản bốn lần. Thế nhưng, ông đã thành công khi vực dậy công ty mình dẫu có lúc tưởng chừng như vô vọng. Nếu không hướng về những điều tích cực, khát khao, ước mơ tốt đẹp mà chỉ trượt dài trong nỗi thất vọng, thì liệu ông có thành công gây dựng lại sự nghiệp của chính mình? + Chị Phạm Thị Huệ - anh hùng Châu Á - một trong những người bị nhiễm HIV dám công khai thân phận của mình. Với dũng khí và một nghị lực mạnh mẽ, ý chí kiên định cùng sự lạc quan, chị Huệ luôn hướng về phía mặt trời - nơi tồn tại những hoài bão cao đẹp và tươi sáng nhất. Người phụ nữ được tạp chí Time của Mỹ bình chọn là "anh hùng Châu Á" này khiến mọi người phải cảm thấy cảm phục trước tinh thần lạc quan của chị. Sự lạc quan của vị "anh hùng" này không chỉ giúp chị đẩy lùi bóng tối đeo bám mình mà còn tiếp sức, soi sáng cho nhiều hoàn cảnh khác cùng cảnh ngộ ... 3. Bàn luận mở rộng
10. - Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, con người ta dễ bị cuốn vào guồng quay vội vã, tất bật và việc bị áp lực đè nặng là không thể tránh khỏi. Vậy nên, thay vì lạc quan và tìm cách vượt qua, một số người vẫn chưa đủ sức để kiểm soát cảm xúc của chính mình. Họ sống những ngày dài trong trạng thái tiêu cực, luôn tự trách hay lo lắng hằng đêm, khiến cho cuộc sống chìm trong bầu không khí căng thẳng, u ám và tối tăm. Họ quên rằng khi "hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngã về sau". Vì thế, họ đánh mất đi những ngày hạnh phúc và cơ hội để vượt lên một tầm cao mới. 4. Bài học nhận thức và hành động - Câu danh ngôn là một hành trang cần thiết cho mỗi chúng ta, là một lời khuyên đúng đắn: phải luôn lạc quan và tin tưởng. - Chúng ta cần suy nghĩ lạc quan hơn, sống tích cực và trân trọng từng giây phút được sống, nhất là tuổi trẻ. Mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình một "tinh thần thép", cố gắng vượt qua những giới hạn. Mỗi người đều cần có ước mơ, hoài bão, lý tưởng sống đúng đắn và kiên định theo đuổi, làm động lực để vượt qua gian nan, thử thách. III. Kết bài: - Tổng kết lại ý nghĩa và sự đúng đắn của câu danh ngôn 4x.Câu 2 ( 6,0 điểm) Trong buổi giao lưu, trò chuyện với các thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc của các trường đại học, học viện tại Hà Nội, Giáo sư Ngô Bảo Châu đã chia sẻ: “Tôi luôn tin rằng, trong mỗi thất bại luôn có mầm mống của sự thành công”. Trình bày suy nghĩ của em về quan niệm trên. Câu 2 ( 6 điểm): Về kĩ năng: - Học sinh phải xác định được đây là một bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí - Bố cục rõ ràng, kết hợp nhiều thao tác như giải thích, chứng minh, bình luận - Văn viết trôi chảy, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục, hạn chế lỗi chính tả Về kiến thức: Học sinh phải đạt được những yêu cầu sau: 1. Giới thiệu vấn đề: 0,5 điểm a/ Giải thích được vấn đề cần bàn luận. 1,0 điểm + Con người trước mỗi thất bại không nên thất vọng mà phải nhận ra được bài học để rồi đi đến thành công . + Thất bại nghĩa là không đạt được kết quả, mục đích như dự định + Mầm mống nghĩa ở đây là nguyên nhân, là bài học bổ ích mà ta nhận ra được từ sự thất bại đó. + Thành công là đạt được kết quả, mục đích như dự định b/ Khẳng định vấn đề trên là đúng: 2,5 điểm + Trong cuộc sống, con người phải có niềm tin và nó chính là nền tảng để đi đến thành công. + Thiếu niềm tin và nghị lực thì cuộc sống sẽ mất hết ý nghĩa. + Con đường đi đến thành công không phải lúc nào cũng bằng phẳng, xuôi dòng
11. + Thất bại là điều khó tránh khỏi vì nhiều trở ngại do chủ quan, khách quan. Dẫn chứng trong lịch sử đấu tranh, trong thời kì xây dựng, thời kì đổi mới. + Điều quan trọng là phải biết chấp nhận thất bại bằng cách rút kinh nghiệm và xem đó là cơ hội để ta giàu thêm ý chí, nghị lực để vươn lên ( Ai chiến thắng mà không hề chiến bại. Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần) + Gục ngã ,buông xuôi trước một thất bại là kẻ yếu mềm, thiếu ý chí không chiến thắng được bản thân thì không thể thành công trong công việc. ( Không có viêc gì khó ắt làm nên. - Đường đi khó , không khó vì ngăn sông cách núi .e sông) c/ Mở rộng, bàn bạc : 1,0 điểm + Con người cần có những thành công cho mình và cho cộng đồng + Xem sự thất bại là mẹ đẻ của thành công + Phê phán những người thiếu niềm tin, thiếu động lực vươn lên sau mỗi lần thất bại. 8x. Suy nghĩ về ý kiến Một con tim khôn ngoan và biết cảm thông không đáp trả nỗi đau bằng nỗi đau. Yêu cầu về mặt kỹ năng - Biết làm một bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề tư tưởng, đạo lý, có bố cục mạch lạc, lô-gic, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác thực, vận dụng linh hoạt các thao tác nghị luận: giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận - Diễn đạt trôi chảy, sáng rõ, linh hoạt; không mắc các lỗi viết câu, dùng từ, chính tả. Yêu cầu về mặt kiến thức a. Giải thích ý kiến (1,0 điểm) - Về nội dung trực tiếp: Một trái tim khôn ngoan và biết cảm thông là hình ảnh ẩn dụ cho con người sống sáng suốt, nhận thức sâu sắc về cuộc đời, biết sẻ chia, đồng cảm. Những con người đó sẽ không bao giờ gây ra nỗi đau cho người khác để xoa dịu nỗi đau của mình, hoặc trả đũa kẻ gây ra nỗi đau cho mình bằng những đau thương. - Thực chất, ý kiến đề cập đến một quan niệm sống, một lối sống cao đẹp: sống bao dung, vị tha, biết đồng cảm và sẻ chia. b. Bàn luận về quan niệm sống đặt ra trong ý kiến (4,0 điểm) - Biểu hiện của lẽ sống bao dung, vị tha và biết cảm thông: + Nhận thức rõ về bản thân, về người khác, về mọi sự việc diễn ra trong đời sống, về bản chất của xã hội để có cách ứng xử hợp lý, nhân văn. + Luôn rộng lòng tha thứ cho lỗi lầm, gạt đi những đau thương, thù hận, tỵ hiềm; vượt lên suy nghĩ ích kỷ, nhỏ nhen của cá nhân + Biết lắng nghe, chia sẻ, đồng cảm với những nỗi đau, những mất mát của người khác; biết sống cho đi những yêu thương, thậm chí quên đi nỗi đau của mình vì người khác. - Ý nghĩa của lẽ sống vị tha và biết cảm thông: + Tạo ra mối quan hệ tốt đẹp, cái nhìn nhân ái giữa con người với con người; xoa dịu đau thương, mất mát; đánh tan những hận thù, tạo nên cuộc sống hòa bình, thân thiện, tươi đẹp. + Bản thân người sống bao dung, biết đồng cảm sẽ luôn cảm thấy hạnh phúc, sẽ nhận được tình yêu thương; đời sống tâm hồn phong phú, luôn mở rộng lòng mình để đón nhận vẻ đẹp của cuộc đời và tình người. + Sống vị tha, cảm thông là biểu hiện của phẩm chất cao quý trong con người, của đạo lý tốt đẹp trong cộng đồng. Nó góp phần hình thành lẽ sống nhân văn, tạo ra những giá trị tinh thần đích thực, có ý nghĩa sâu bền.
12. - Phê phán những con người sống ích kỷ, hẹp hòi, sống bằng hận thù có những suy nghĩ nhỏ nhen, tiêu cực; lên án những hành động gây hấn, những tội ác gây đau thương cho người khác, những con người sống vô cảm trước nỗi đau của đồng loại. c. Bài học trong nhận thức và hành động (1,0 điểm) - Nhận thức rõ một trái tim khôn ngoan và biết cảm thông không đáp trả nỗi đau bằng nỗi đau, thấy được giá trị của khoan dung, nhân ái, của sự đồng cảm, sẻ chia, yêu thương trong cuộc sống. - Luôn trau dồi tri thức và vốn hiểu biết, rèn luyện phẩm chất đạo đức, hình thành cho mình lẽ sống tình thương, biết cảm thông, chia sẻ, biết bao dung, vị tha, biết sống cho đi những giá trị của mình; giúp đỡ kẻ khác trên đôi vai của mình. Bản thân cần có suy nghĩ tích cực, lạc quan, không sống nhỏ nhen, hẹp hòi, ích kỷ, nhìn cuộc sống và con người bằng một cái nhìn đa chiều. 12x:"Danh dự là vàng ngọc vô giá, đừng để ai chà đạp lên nó dù họ có là ai,dù họ có quyền lực đến thế nào đi nữa"(Trích"Nhật kí Đặng Thuỳ Trâm") b. Danh dự Danh dự là sự coi trọng, đánh giá cao của dư luận xã hội đối với một người dựa trên các giá trịtinh thần, đạo đức của người đó + Danh dự là tiếng tăm tốt của một người là hình ảnh một người trong con mắt của những người khác, là yếu tố để đánh giá nhân cách một con người. Khicon người tạo ra được cho mình những giá trị tinh thần,đạo đức và những giá trị đó được xã hội đánh giá, công nhận thì người đó códanh dự * Ph©n tÝch- Cm: - Danh dự có cơ sở từ những cống hiến thực tế của con ngườiđối với xã hội, với người khác. Là con người, ai cũng đóng góp ít nhiều chocuộc sống, cho xã hội, do đó, ai cũng có danh dự. Tuy nhiên, mỗi chúng ta phảiluôn giữ gìn và bảo vệ danh dự của mình và tôn trọng danh dự của người khác.Khi chúng ta biết giữ gìn danh dự của mình, của các cá nhân có được một sứcmạnh tinh thần để làm điều tốt, hướng chúng ta đến điều thiện và tránh xa các điều xấu. Nhaân phaåm vaø danh döï laø hai pham truø ñaïo ñöùckhaùc nhau nhöng laïi coù quan heä laãn nhau. Nhaân phaåm laø giaù trò laømngöôøi, coøn danh döï laø keát quaû cuûa quaù trình xaây döïng vaø baûo veänhaân phaåm. Moãi con ngöôøi coù danh döï khoâng chæ bieát giöõgìn nhaân phaåm cuûa baûn thaân maø coøn phaûi bieát laøm nhaân phaåm cuûa mìnhñöôïc xaõ hoäi coâng nhaän thoâng qua haønh ñoäng coáng hieán khoâng meät moûicaù nhaân cho xaõ hoäi. Khi bieát giöõ gìn danh döï cuûa mình, caùc caùnhaân coù ñöôïc moät söùc maïnh tinh thaàn ñeå laøm ñieàu toát vaø khoâng laømñieàu xaáu. Ñoù chính laø yù nghóa quan troïng cuûa danh döï. Tiền, bạc mất đi có thể tìm lại được nhưng một khi chúng tađánh mất nhân phẩm và danh dự là mất đi phẩm chất và giá trị làm người. Đó làyếu tố tạo nên giá trị của một con người. Vì vậy, chúng ta hãy sống, học tập vàlàm việc cho thật tốt. Sống không có nghĩa là chỉ biết nghĩ cho mình, mà hãy vìngười khác. Bỡi lẽ, chúng ta chỉ thật sự hạnh phúc khi biết đem lại niềm vui vàhạnh phúc cho người khác. Đó mới là niềm vui là lẽ sống của cuộc đời. ĐỀ 2: Trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến sau: “Một người đã đánh mất niềm tin vào bản thân thì chắc chắn sẽ còn đánh mất thêm nhiều thức quý giá khác nữa” (Sách Dám thành công) 1. Mở bài:- Một câu danh ngôn nổi tiếng đã nói; Mất tiền còn có thể tìm lại được nhưng mất niềm tin là mất tất cả.
13. - Đúng vậy! Nói về niềm tin của mỗi người trong cuộc sống đã có rất nhiều ý kiến nói về điều đó: “Một người đã đánh mất niềm tin vào bản thân thì chắc chắn sẽ còn đánh mất thêm nhiều thức quý giá khác nữa” (Sách Dám thành công). Vậy niềm tin có ý nghĩa như thế nào với mỗi con người trong cuộc sống? 2. Thân bài: a. Giải thích câu nói: - Niềm tin vào bản thân: Đó là niềm tin vào chính mình, tin vào năng lực, trí tuệ, phẩm chất, giá trị của mình trong cuộc sống. Đó còn là mình hiểu mình và tự đánh giá được vị trí, vai trò của mình trong các mối quan hệ của cuộc sống. - Câu nói là lời nhắc nhở mỗi chúng ta hãy có niềm tin vào bản thân. Đó cũng là bản lĩnh, là phẩm chất, là năng lực của mỗi người, là nền tảng của niềm yêu sống và mọi thành công. Khi đánh mất niềm tin là ta đánh mất tất cả. b. Phân tích, chứng minh ý nghĩa câu nói: Vì sao đánh mất niềm tin vào bản thân là sẽ đánh mất nhiều thứ quý giá khác? - Bởi niềm tin vào bản thân là niềm tin cần thiết nhất trong mọi niềm tin. Nó không chỉ đem lại niềm tin yêu cuộc sống, yêu con người, hi vọng vào những gì tốt đẹp mà còn là nền tảng của mọi thành công. Để đạt được điều đó, con người phải biết dựa vào chính bản thân mình chứ không phải dựa vào ai khác, khách quan chỉ là điều kiện tác động, hỗ trợ chứ không phải là yếu tố quyết định thành công. - Đánh mất niềm tin hoặc không tin vào chính khả năng của mình thì con người sẽ không có ý chí, nghị lực để vươn lên và tất nhiên: “Thiếu tự tin là nguyên nhân của phần lớn thất bại” (Bovee). - Cuộc sống muôn màu muôn vẻ, đầy những dư vị đắng cay, ngọt ngào, hạnh phúc và bất hạnh, thành công và thất bại, và có những lúc sa ngã, yếu mềm Nếu con người không có ý chí, nghị lực, niềm tin vào bản thân sẽ không đủ bản lĩnh để vượt qua, không khẳng định được mình, mất tự chủ, dần buông xuôi, rồi dẫn đến đánh mất chính mình. Khi đã đánh mất chính mình là đánh mất tất cả, trong đó có những thứ quý giá như: tình yêu, hạnh phúc, cơ hội thậm chí cả sự sống của mình. Vì vậy, con người biết tin yêu vào cuộc sống, tin vào sức mạnh, khả năng của chính mình, biết đón nhận những thử thách để vượt qua, tất yếu sẽ đạt đến bến bờ của thành công và hạnh phúc. - Trong cuộc sống, có biết bao con người không may mắn, họ phải trải qua nhiều khó khăn, thử thách, bất hạnh. Nhưng càng khó khăn, bản lĩnh của họ càng vững vàng. Họ tin vào ý chí, nghị lực, khả năng của bản thân và họ đã vượt lên, chiến thắng tất cả. c. Đánh giá, bàn bạc: - Phê phán: Trong thực tế cuộc sống, có những người mới va vấp, thất bại lần đầu nhưng không làm chủ được mình, không tin vào mình có thể gượng dậy mà từ đó dẫn đến thất bại: + Một học sinh nhút nhát, e sợ, không tin vào năng lực bản thân mình khi đi thi sẽ dẫn đến làm bài không tốt. Cũng có những học sinh thi trượt, tỏ ra chán nản, không còn niềm tin vào bản thân nên sẽ dễ bỏ cuộc. + Một người khi làm việc, không tự tin vào mình, không có chính kiến của mình mà phải thực hiện theo ý kiến tham khảo của nhiều người khác thì dẫn đến tình trạng “đẽo cày giữa đường”, “lắm thầy thối ma”. + Có những người từ nhỏ được sống trong nhung lụa, mọi việc đều có người giúp việc hoặc bố mẹ lo, khi gặp khó khăn họ có thể làm chủ được bản thân, tự mình độc lập để vượt qua? - Khẳng định: Tuy nhiên, đừng quá tự tin vào bản thân mình mà dẫn đến chủ quan, đừng quá tự tin mà bước sang ranh giới của tự kiêu, tự phụ sẽ thất bại. Tự tin, khiêm tốn, cẩn trọng là
14. những đức tính đáng quý của con người. Nó dẫn con người ta đến bến bờ thành công và được mọi người quý trọng. - Bài học nhận thức, hành động: Học sinh, sinh viên, những người trẻ tuổi phải làm gì để xây dựng niềm tin trong cuộc sống? Phải cố gắng học tập và rèn luyện tư cách đạo đức tốt. Việc học phải đi đôi với hành, dám nghĩ, dám làm, tự tin, yêu đời, yêu cuộc sống. Phải biết tránh xa các tệ nạn xã hội, phải luôn làm chủ bản thân. 3. Kết bài: Khẳng định vđ, Liên hệ bản thân.