Bài giảng Ngữ Văn 6 - Bài 1: Văn bản Thánh Gióng - Hồ Thị Trâm

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ Văn 6 - Bài 1: Văn bản Thánh Gióng - Hồ Thị Trâm

1. Họ và tên: Hồ Thị Trâm Tổ khoa học xã hội Trường THCS Xuân Diệu
2. VĂN BẢN 1 THÁNH GIÓNG Giáo viên: Hồ Thị Trâm Tổ Khoa học xã hội
3. I. Đọc, chú thích 1. Đọc 2. Chú thích Hoạt động cá nhân ? Thánh Gióng thuộc thể loại truyện gì? => Truyền thuyết ? Nhắc lại khái niệm? Truyền thuyết thường có yếu tố gì? Qua truyền thuyết nhân dân ta muốn thể hiện thái độ gì? ? Truyện có những nhân vật nào? Ai là nhân vâṭ chính? ?Truyện sử dụng ngôi kể nào? Dựa vào đâu em nhận ra ngôi kể đó? ÞNgôi kể thứ ba ? Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản? Vì sao? => Tự sự
4. Văn bản chia làm mấy phần? Nêu nội dung của từng phần? * Bố cục: 4 phần - P1: từ đầu nằm đấy =>Sự ra đời của Gióng - P2: Tiếp cứu nước =>Sự trưởng thành của Gióng - P3: Tiếp lên trời =>Gióng đánh tan giặc và bay về trời - P4: Còn lại =>Những vết tích còn lại của Gióng.
5. II. Tìm hiểu văn bản 1. Sự ra đời của Gióng ? Tìm và liêṭ kê các chi tiết kì ảo về sư ̣ ra đờ i của Gióng ? Sự ra đời và những biểu hiêṇ khác thườ ng của Gióng dư ̣ báo sư ̣ viêc̣ sắp xảy ra như thế nào ?
6. * Chi tiết - Ngườ i me ̣ướ m chân mình vào vết chân la ̣và thu ̣thai. - Mườ i hai tháng sau sinh ra môṭ câụ bé. - Lên ba: không biết nói, biết cườ i, chẳng biết đi, cứ đặt đâu nằm đấy => Sự ra đời và những biểu hiện khác thường của cậu bé dự báo đây là một con người phi thường
7. 1. Kể tên một số nhân vật có sự ra đời kì lạ? 2. Sự ra đời của Gióng vừa có yếu tố bình thường vừa có yếu tố khác thường? Điều đó có ý nghĩa gì ?
8. 2. Sự trưởng thành của Gióng Thảo luận nhóm - Tìm và liêṭ kê những chi tiết kì la ̣về sư ̣ trưở ng thành của Gióng? - Chi tiết kì ảo đó có ý nghiã gì?
9. * Tiếng nói đầu tiên của Gióng là đòi đi đánh giặc: + Mẹ ra mời sứ giả vào đây + Đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đánh giặc =>Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước đã tạo cho người anh hùng những khả năng thần kì =>Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc bình thường thì âm thầm lặng lẽ nhưng khi đất nước gặp nguy biến thì sẵn sàng đứng ra cứu nước. => để chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi chúng ta phải chuẩn bị đầy đủ về tinh thần và vũ khí đấu tranh * Gióng lớn nhanh như thổi: + Cơm ăn mấy cũng không biết no + Áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ + Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng => Sức mạnh của Gióng được nuôi dưỡng bằng cái bình thường, giản dị. Gióng đâu chỉ là con của một bà mẹ mà là con của cả làng, của nhân dân. =>Sức mạnh của Gióng là sức mạnh của toàn dân. Đồng thời còn nói lên truyền thống yêu nước tinh thần đoàn kết của dân tộc thuở xưa.
10. * Tiếng nói đầu tiên củ a Gióng là đòi đi đá nh giăc̣ : + Đòi ngưạ sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đánh giăc̣ =>Ca ngơị ý thứ c đánh giăc̣ cứ u nướ c. Gióng là hình ảnh của nhân dân sẵn sàng cứ u nướ c. => Để chống giăc̣ ngoaị xâm chúng ta phải chuẩn bi ̣đầy đủ tinh thần và vũ khí * Gióng lớ n nhanh như thổi: + Cơm ăn mấy cũng không no + Á o vừ a măc̣ xong đa ̃ đứ t chỉ + Bà con góp gaọ nuôi Gióng => Sứ c maṇ h của Gióng đươc̣ nuôi dưỡng bằng cái bình thườ ng, giản di.̣ Gióng là con của cả làng, của nhân dân. =>Sứ c maṇ h của Gióng là sứ c maṇ h của toàn dân. Thể hiện truyền thống yêu nướ c, tinh thần đoàn kết của dân tôc̣
11. *Chi tiết kì lạ - Gióng vươn vai thành tráng sĩ - Ngựa phun ra lửa. - Đánh hết lớp này đến lớp khác. - Roi sắt gãy nhổ tre đánh giặc. - Giặc tan, Gióng cưỡi ngựa bay về trời.  Ý nghĩa - Roi sắt gãy, nhổ tre đánh giặc: + Sự sáng tạo, nhanh chóng của Gióng. + Quyết tâm giết giặc đến cùng. - Giặc tan Gióng bay về trời: + Nhân dân yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh của người anh hùng. + Gióng là biểu tượng của người dân Văn Lang.
12. *Chi tiết kì lạ - Gióng vươn vai thành tráng sĩ - Ngựa phun ra lửa. - Gióng nhổ tre đánh giặc. - Giặc tan, Gióng cưỡi ngựa bay về trời. * Ý nghĩa + Thể hiện sự sáng tạo, nhanh chóng của Gióng; quyết tâm giết giặc đến cùng. + Nhân dân yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh của người anh hùng. + Gióng là biểu tượng của người dân Văn Lang.
13. Từ “chú bé” được thay bằng “tráng sĩ” có ý nghĩa gì ? Thể hiện quan niệm của nhân dân ta về mong ước có một người anh hùng đủ sức mạnh để đáp ứng nhiệm vụ dân tộc đặt ra trong hoàn cảnh cấp thiết. Sự lớn lên của Gióng đã đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ cứu nước. Khi lịch sử đặt ra vấn đề sống còn cấp bách, khi tình thế đòi hỏi dân tộc vươn lên một tầm vóc phi thường thì dân tộc ta vụt lớn dậy như Thánh Gióng, tự mình thay đổi tư thế tầm vóc của mình.
14. * Em không đồng ý với ý kiến trên - vì phần cuối truyện kể về những dấu tích của Gióng còn để lại khiến cho câu chuyện hấp dẫn hơn. - Đó là những di sản mà Gióng thể lại cho dân tộc ta đến ngày nay. - Qua đó cũng thể hiện sự trân trọng, biết ơn, niềm tự hào và ước muốn của nhân dân ta về một người anh hùng cứu nước giúp dân.
15. 4. Những vết tích còn lại của Gióng ? Liệt kê những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng? ? Việc kể về những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng trong đoạn kết có ý nghĩa gì ? Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em có suy nghĩ gì về truyền thống yêu nước,chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta?
16. III. Tổng kết 1. Nội dung: -Truyện kể về công lao đánh đuổi giặc ngoại xâm của người anh hùng Thánh Gióng, qua đó thể hiện ý thức tự cường của dân tộc ta. 2. Nghệ thuật - Chi tiết tươṇ g tượng kì ảo. - Khéo kết hợp huyền thoại và thực tế (cốt lõi sự thực lịch sử với những yếu tố hoang đường). 3. Ý nghĩa: - Truyện ca ngợi người anh hùng đánh giặc tiêu biểu cho sự trỗi dậy của truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, anh dũng kiên cường của dân tộc ta.
17. IV.Luyện tập - Viết đoạn văn kể lại một sự việc trong văn bản “Thánh Gióng” bằng lời của một nhân vật do em tự chọn. - Bài tập 1: Đóng vai nhân vật Thánh Gióng, kể lại câu chuyện.