Đề thi giao lưu học sinh giỏi cấp cụm môn Ngữ văn Lớp 6 - Năm học 2021-2022 (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi giao lưu học sinh giỏi cấp cụm môn Ngữ văn Lớp 6 - Năm học 2021-2022 (Có đáp án)

1. ĐỀ THI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI CẤP CỤM NĂM HỌC 2021 – 2022 Môn: Ngữ văn – Lớp 6 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi có 05 câu, gồm 01 trang) Phần I: Đọc – hiểu (6,0 điểm) Đọc bài thơ sau: TRONG LỜI MẸ HÁT Tuổi thơ chở đầy cổ tích Thời gian chạy qua tóc mẹ Dòng sông lời mẹ ngọt ngào Một màu trắng đến nôn nao Đưa con đi cùng đất nước Lưng mẹ cứ còng dần xuống Chòng chành nhịp võng ca dao. Cho con ngày một thêm cao. Con gặp trong lời mẹ hát Mẹ ơi, trong lời mẹ hát Cánh cò trắng, dải đồng xanh Có cả cuộc đời hiện ra Con yêu màu vàng hoa mướp Lời ru chắp con đôi cánh “Con gà cục tác lá chanh”. Lớn rồi con sẽ bay xa. (Trương Nam Hương) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Bài thơ là lời của ai? Viết về điều gì? Câu 2. Xác định và nêu hiệu quả nghệ thuật của các biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ thứ ba? Câu 3. Ngày nay, khi khoa học công nghệ phát triển, có thể dùng nôi điện, smartphone, mở đĩa ghi âm bài hát ru để thay thế hoàn toàn lời ru của bà, của mẹ. Em có đồng ý với quan điểm đó không? Vì sao? Phần II: Làm văn (14 điểm) Câu 1. Em hãy viết đoạn văn (khoảng 8 - 12 câu) ghi lại những cảm xúc của mình về bài thơ trong phần Đọc - hiểu. Câu 2. Trong đoạn trích “ Bài học đường đời đầu tiên” (Dế Mèn phiêu lưu kí - Tô Hoài) nhân vật Dế Mèn đã có đoạn độc thoại đầy ăn năn, hối lỗi: “Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ những cử chỉ ngu dại của mình thôi. Tôi đã phải trải cảnh như thế. Thoát nạn rồi, mà còn ân hận quá, ân hận mãi. Thế mới biết, nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại dột, dù về sau có hối cũng không làm lại được. Câu chuyện ân hận đầu tiên mà tôi ghi nhớ suốt đời ” Mỗi chúng ta ai cũng có những trải nghiệm vui, buồn để lại bao bài học đường đời thấm thía, sâu sắc. Em hãy viết bài văn tự sự với nhan đề: Bài học đường đời đầu tiên của em. --------------------HẾT--------------------- Họ tên thísinh..................................................Số báo danh................
2. HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM Đáp án Điểm Câu I. ĐỌC HIỂU 6,0 Câu 1 a. - Bài thơ là lời của người con 0,5 b. - Người con diễn tả cảm nhận của mình về những điều kì 1,5 diệu, đẹp đẽ, thiêng liêng trong lời hát ru của mẹ; bộc lộ niềm yêu quý, nhớ thương, biết ơn sâu sắc trước tình yêu thương, sự hi sinh của mẹ giành cho con. Câu 2 • - Chỉ rõ biện pháp tu từ: + Nhân hóa: Thời gian chạy qua tóc mẹ.. + Tương phản (hoặc phép đối): Lưng mẹ còng xuống - con ngày 0,5 một thêm cao • - Nêu tác dụng: + Nhấn mạnh, gây ấn tượng cho lời thơ, diễn tả được dấu ấn của 1,5 thời gian cùng với bao gian khổ, vất vả in hằn trên mái tóc, dáng hình của mẹ, bào mòn sức khỏe của mẹ khiến mẹ càng già yếu hơn; bộc lộ lòng thương yêu, biết ơn, xót xa, lo lắng của người con hiếu thảo. Câu 3 - HS đưa ra quan điểm của mình và có cách lí giải phù hợp + Do hoàn cảnh, công việc, có thể dùng nôi điện, smartphone, mở 0,5 đĩa ghi âm bài hát ru để ru trẻ nhưng điều đó không thay thế được hoàn toàn lời ru của bà của mẹ. 1,5 + Bởi vì lời ru của bà, mẹ là sợi dây vô hình gắn kết tình ruột thịt; truyền cho trẻ bao tình yêu thương ấm áp, dịu dàng âu yếm, chở che; là dòng sữa tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn trẻ II. LÀM VĂN: 14,0 Câu 1 Em hãy viết đoạn văn (khoảng 8 - 12 câu) ghi lại những cảm xúc 4,0 của mình về bài thơ trong phần Đọc hiểu. a. Đảm bảo hình thức của đoạn văn; dung lượng theo yêu cầu của 0,25 đề. b. Xác định đúng nội dung kiểu bài: ghi lại những cảm nghĩ của 3,25 mình về một bài thơ. Đoạn văn đảm bảo một số nội dung cơ bản sau: - Nêu tên bài thơ, tác giả và ấn tượng cảm xúc chung về bài thơ. 0,25
3. - Cảm nghĩ về nội dung bài thơ: 1,5 + Lời hát ru ngọt ngào, dịu dàng, chất chứa bao yêu thương của mẹ đã mang đến cho con một tuổi thơ êm đềm, trong trẻo; nuôi dưỡng, bồi đắp tâm hồn, tình cảm, chắp cánh ước mơ cho con. + Mẹ đã chịu bao vất vả, đắng cay, nhọc nhằn, hi sinh thầm lặng để nuôi con khôn lớn, giành cho con những điều tốt đẹp nhất, là điểm tựa suốt cuộc đời con. + Người con đã thể hiện niềm xúc động, tình yêu thương, biết ơn đối với mẹ. - Cảm nghĩ về nghệ thuật bài thơ: thể thơ tự do (6 chữ) giọng điệu 1.0 ngọt ngào, tha thiết; hình ảnh thơ gần gũi, giàu cảm xúc; biểu cảm kết hợp miêu tả; nhiều biện pháp tu từ: nhân hóa, ẩn dụ, liệt kê ; từ láy, tính từ đặc sắc - Liên hệ, mở rộng: cảm xúc, suy nghĩ mà bài thơ gợi lên 0,5 c. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn về chính tả, ngữ 0,25 nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt. d. Diễn đạt: chặt chẽ, trong sáng, giàu cảm xúc. 0,25 Câu 2 Em hãy viết bài văn tự sự với nhan đề: Bài học đường đời đầu 10,0 tiên của em. a. Đảm bảo cấu trúc 3 phần của bài văn tự sự rõ ràng, chặt chẽ. 0.5 b. Xác định đúng nội dung: kể lại câu chuyện mình trải qua và 0,5 mang đến cho mình bài học đường đời đầu tiên. c. HS có thể có nhiều sáng tạo trong trình bày, diễn đạt, song đảm 8,0 bảo một số nội dung cơ bản sau: - Dẫn dắt và giới thiệu khái quát câu chuyện định kể. 0,5 - Kể lại câu chuyện theo trình tự hợp lí: 7,0 + Giới thiệu bối cảnh (thời gian, không gian), nhân vật trong câu chuyện. + Kể lại toàn bộ câu chuyện một cách chi tiết, theo trình tự rõ ràng (nguyên nhân, diễn biến, kết thúc) -> Chuyện xảy ra như thế nào? Bắt đầu bằng sự việc gì? -> Sau đó câu chuyện diễn ra như thế nào? Có điều gì bất ngờ? ( có thể tạo 1 tình huống hoặc nhiều tình huống) -> Câu chuyện kết thúc như thế nào? (HS kể trình tự các sự việc, hoạt động; tập trung kể cụ thể, chi tiết sự việc chính; đan xen miêu tả và diễn tả những cảm xúc, suy nghĩ của mình về các tình huống xảy ra; về hành động, thái độ của mình cũng như các nhân vật trong câu chuyện...)
4. + Sau khi sự việc kết thúc điều gì khiến em nhớ mãi ? Em có những suy nghĩ, cảm xúc gì? Bài học thấm thía em rút ra được là gì? Tình cảm, thái độ, hành động, cuộc sống của em thay đổi ra 0,5 sao ? - Suy nghĩ, cảm xúc hiện tại khi nhớ câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên. c. Diễn đạt: 0,5 - Trình bày rõ ràng, diễn đạt chính xác, chặt chẽ, lời văn trong sáng linh hoạt, giàu cảm xúc. - Không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp. d. Sáng tạo: 0,5 - Có sự sáng tạo trong cách kể, lời kể, các chi tiết... - Sử dụng yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận hợp lí làm tăng sức hấp dẫn và ý nghĩa sâu sắc cho câu chuyện được kể. ------------ HẾT ------------