Đề thi giao lưu học sinh giỏi cấp cụm môn Ngữ văn 7 - Năm học 2021-2022 - Trường THCS Xuân Diệu (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi giao lưu học sinh giỏi cấp cụm môn Ngữ văn 7 - Năm học 2021-2022 - Trường THCS Xuân Diệu (Có đáp án)

1. TRƯỜNG THCS XUÂN DIỆU ĐỀ GIAO LƯU HSG CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: Ngữ văn 7 Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề. Câu 1: (8 điểm) Đọc câu chuyện sau: Một người nuôi trai lấy ngọc luôn suy nghĩ làm thế nào để tạo được viên ngọc trai tốt nhất, đẹp nhất trên đời. Ông ra bãi biển để chọn một hạt cát và hỏi từng hạt cát có muốn biến thành ngọc trai không. Các hạt cát đều lắc đầu nguầy nguậy khiến ông sắp tuyệt vọng. Đúng lúc đó có một hạt cát đồng ý, các hạt cát khác đều giễu nó ngốc, chui đầu vào trong vỏ trai, xa lánh người thân, bạn bè, không thấy ánh mặt trời, trăng sao, gió mát, thậm chí thiếu cả không khí, chỉ có bóng tối, ướt lạnh, cô đơn, rất đau buồn, thử hỏi có đáng không? Nhưng hạt cát vẫn theo người nuôi trai về không một chút oán thán. Vật đổi sao dời, mấy năm qua đi, hạt cát đã trở thành viên ngọc lung linh, đắt giá, còn những bạn bè chế giễu nó ngốc thì vẫn chỉ là những hạt cát Viết bài văn ngắn (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa câu chuyện trên. Câu 2. (12 điểm) Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh để làm sáng tỏ ý kiến: “Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước” (Sách Ngữ văn 7, tập một, NXB GDVN, 2010, tr 151). Hết Họ và tên: . SBD Giám thị không giải thích gì thêm!
2. HDC GIAO LƯU HSG NGỮ VĂN LỚP 7 NĂM HỌC 2021-2022. I. Hướng dẫn chung. - Giám khảo cần nắm vững được nội dung, yêu cầu của đề bài để đánh giá một cách tổng quát năng lực của thí sinh: năng lực hiểu biết, vận dụng, sáng tạo, khả năng tạo lập văn bản. - Chủ động, vận dụng linh hoạt Hướng dẫn chấm, cân nhắc từng trường hợp cụ thể để cho điểm. Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản hoặc có cách làm sáng tạo, thuyết phục thì giám khảo vẫn có thể cho điểm, tránh việc đếm ý cho điểm. - Khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo, giàu chất văn, có lối tư duy khoa học; kết cấu chặt chẽ, mạch lạc. - Những bài mắc vào lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp và kiến thức thì tuỳ vào mức độ để cho điểm. II. Hướng dẫn cụ thể: Hình thức, kĩ năng và nội dung kiến thức Điểm Câu 8,0 1 a. Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận (3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài); đúng kiểu bài nghị luận xã hội. Xác định đúng vấn đề nghị 0,5 luận: Có thử thách trong gian khổ, tôi luyện trong gian nan, con người mới có thể thành công trong cuộc sống, đạt tới đỉnh vinh quang b. Triển khai bài viết mạch lạc, tự nhiên, hợp lý, kết hợp lý lẽ và dẫn chứng; có thể vận dụng nhiều thao tác nghị luận khác nhau để giải quyết 6,5 vấn đề. Bài viết đảm bảo một số ý cơ bản sau: - Giới thiệu vấn đề nghị luận 0,5 - Tóm tắt ngắn gọn nội dung và khái quát ý nghĩa câu chuyện: 1 + Tóm tắt ngắn gọn nội dung câu chuyện. + Khái quát ý nghĩa câu chuyện: Từ “hạt cát” tầm thường, để trở thành “ngọc trai” quý giá, con người phải chấp nhận trải qua một quá trình thử thách gian khổ. Có thử thách trong gian khổ, tôi luyện trong gian nan, con người mới có thể thành công trong cuộc sống, đạt tới đỉnh vinh quang - Bàn luận về ý nghĩa câu chuyện: 3 + Khó khăn gian khổ là điều không thể tránh khỏi trong cuộc đời. Con người không chỉ biết chấp nhận và vượt qua mà còn phải chủ động dấn thân vào thử thách để tôi luyện, rèn dũa, trưởng thành, thành công. Vượt
3. qua nó, con người sẽ trưởng thành, tự khẳng định được mình, sống có ý nghĩa hơn và đóng góp cho cuộc đời nhiều hơn (Dẫn chứng) + Trong cuộc sống, có những người do ngại khó, ngại khổ, chưa nhận ra giá trị đằng sau những khó khăn, thử thách mà thiếu cố gắng, nỗ lực, thiếu ý chí, quyết tâm , chấp nhận làm “hạt cát” bé nhỏ, tầm thường. (Dẫn chứng) - Bài học nhận thức hành động: 1,5 + Cần phải có bản lĩnh, ý chí, lòng dũng cảm, suy nghĩ chín chắn và lập trường vững vàng để chấp nhận và vượt qua khó khăn thử thách, thực hiện ước mơ, hoài bão. + Dấn thân vào thử thách có được thành công là điều quý giá nhưng nếu thất bại cũng sẵn sàng đón nhận và coi đó là một cơ hội để mình trưởng thành và mạnh mẽ hơn + Phê phán lối sống thụ động, hèn nhát không dám đối mặt với khó khăn, và không có ý chí vươn lên để thay đổi và khẳng định mình. - - Kết thúc, khẳng định lại vấn đề 0,5 d. Sáng tạo: Khuyến khích những bài viết có cách diễn đạt độc đáo, có 0,5 sự sáng tạo trong triển khai vấn đề. e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ 0,5 nghĩa tiếng Việt. Diễn đạt chặt chẽ, giàu sức thuyết phục. Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh để làm sáng tỏ ý Câu kiến: “Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình 12,0 2 bà cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước” (Sách Ngữ văn 7, tập một, NXB GDVN, 2010, tr 151). a. Đảm bảo cấu trúc của bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, 0,5 kết bài kết luận được vấn đề. b. Trên cơ sở hiểu biết về bài thơ Tiếng gà trưa, thí sinh trình bày vấn đề đúng hướng (Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê 0,5 hương đất nước). Trình bày quan điểm của mình bằng hệ thống luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục, lập luận chặt chẽ, mạch lạc. c. Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp 10,0 ứng những yêu cầu cơ bản sau: * Giới thiệu tác giả, tác phẩm; nêu vấn đề cần nghị luận, trích dẫn ý 0,5 kiến. * Giới thiệu hoàn cảnh ra đời bài thơ, nhân vật trữ tình trong bài thơ, lí 0,5 giải và khẳng định ý kiến .
4. * Phân tích, chứng minh: 7,0 - Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu + Trên đường hành quân, người chiến sĩ chợt nghe tiếng gà nhảy ổ, gợi về những kỉ niệm tuổi thơ => tiếng gà trưa (âm thanh của sự sống) đánh thức kỉ niệm + Hình ảnh con gà mái mơ, mái vàng và ổ trứng hồng đẹp như trong tranh; kỉ niệm về tuổi thơ khờ dại - tò mò xem trộm gà đẻ bị bà mắng; + Hình ảnh người bà đầy lòng yêu thương, chắt chiu dành dụm chăm lo cho cháu... + Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuổi thơ: được bộ quần áo mới từ tiền bán gà. Ước mong ấy đi vào cả giấc ngủ tuổi thơ => Kỉ niệm sống dậy trong cháu, khẳng định hình ảnh người bà tần tảo, chắt chiu trong cảnh nghèo, dành trọn vẹn tình yêu thương chăm lo cho cháu, bảo ban nhắc nhở cháu, hết lòng vì cháu Tình bà cháu thiêng liêng sâu nặng, bà hết lòng yêu thương cháu, cháu yêu thương, trân trọng và biết ơn bà. - Tiếng gà trưa gắn với kỉ niệm tuổi thơ, tình bà cháu, tình cảm gia đình cùng với người chiến sĩ vào cuộc chiến đấu hôm nay. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước. + Tình cảm gia đình, tình bà cháu là động lực sức mạnh để người cháu vững bước lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc. Tiếng gà trưa gắn với kí ức tuổi thơ bên bà đã mang đến cho người chiến sĩ niềm hạnh phúc, niềm vui và lạc quan, ước mơ, hi vong; vượt qua mọi khó khăn gian khổ để chiến đấu và chiến thắng. Nỗi nhớ tuổi thơ, nhớ về bà luôn gắn với nỗi nhớ và tình yêu đối với quê hương. + Cháu tham gia kháng chiến vì lòng yêu Tổ quốc, vì xóm làng, vì bà và cả những điều bình dị thân thuộc của tuổi thơ => Mục đích chiến đấu cao cả, thiêng liêng -> khắc sâu thêm tình cảm gia đình, quê hương, đất nước. 1,5 * Đánh giá, mở rộng: - Nghệ thuật: thể thơ năm chữ với những hình ảnh gần gũi, chân thực và cách diễn đạt tự nhiên, nhiều biện pháp tu từ đặc sắc, cảm xúc chân thành - Nội dung: Được viết trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ, bài thơ thể hiện cảm hứng yêu nước và sự cổ vũ tinh thần chiến đấu cảu nhân dân ta, nhưng điều đặc biệt là Xuân Quỳnh đã khai thác và bộc lộ cảm xúc từ những điều gần gũi, bình dị, những kỉ niệm của chính mình, để từ đó góp vào những tình cảm chung của thời đại. vì lẽ đó Tiếng
5. gà trưa - tiếng gà mang bao nhiêu hạnh phúc - là bài thơ hay về tình cảm gia đình và tình yêu quê hương, đất nước. - Liên hệ những bài thơ viết cùng đề tài 3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề cần nghị luận 0,5 d. Sáng tạo: Khuyến khích những bài viết có cách diễn đạt độc đáo, có sự khám phá trong triển khai giải quyết vấn đề. 0.5 e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ 0.5 nghĩa tiếng Việt. ..HẾT .