Kế hoạch bài dạy môn Ngữ văn 7 - Bài 12: Nước Văn Lang - Trường THCS Phố Hải

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy môn Ngữ văn 7 - Bài 12: Nước Văn Lang - Trường THCS Phố Hải

1. CHƯƠNG 5: NƯỚC VĂN LANG, ÂU LẠC BÀI 12 - TIẾT 24: NƯỚC VĂN LANG I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Thông qua bài học, HS nắm được: - Nêu được khoảng thời gian thành lập và xác định được phạm vi lãnh thổ của nước Văn Lang. 2. Năng lực - Năng lực chung: Tự thực hiện nhiệm vụ học tập một cách độc lập; góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm và trao đổi với GV. HS giải quyết được những nhiệm vụ học tập và thể hiện được sự sáng tạo. - Năng lực riêng: + Tìm hiểu nội dung của bài học thông qua kênh chữ, tranh ảnh, lược đồ, sơ đồ, hình ảnh minh họa, tư liệu và các câu hỏi trong SGK. + Nhận thức đúng về thời đại Hùng Vương trong lịch sử. 3. Phẩm chất Giáo dục lòng tự hào, biết ơn công lao dựng nước của các Vua Hùng; bồi dưỡng ý thức về cội nguồn dân tộc, trách nhiệm của bản thân đối với sự phát triển đất nước. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên - Giáo án, SGV, SGK Lịch sử và Địa lí 6. - Lược đồ, sơ đồ, các tranh, ảnh liên quan đến bài học. - Các truyện cổ tích, truyền thuyết liên quan đến bài học: Con Rồng cháu Tiên, Sơn Tinh Thủy Tinh, Thánh Gióng. - Máy tính, máy chiếu. 2. Đối với học sinh - SGK Lịch sử và Địa lí 6. - Video bài hát "Dòng máu Lạc Hồng", tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học. b. Nội dung: GV trình bày vấn đề. c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức. d. Tổ chức thực hiện: GV mở cho HS xem và nghe bài hát: Dòng máu Lạc Hồng ( 2ph) GV dẫn vào bài: Chúng ta vừa mới được nghe bài hát: Dòng máu Lạc Hồng – bài hát đã cho chúng ta sống lại không khí hào hùng của lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Vậy công cuộc dựng nước của dân tộc ta diến ra trong hoàn cảnh nào, diễn ra như thế nào cô mời các em cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay: Tiết 24, Bài 12: Nước Văn Lang. - GV giới thiệu yêu cầu cần đạt của cả bài và của tiết học. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2. Hoạt động 1: Sự ra đời nhà nước Văn Lang a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được khoảng thời gian thành lập và xác định được phạm vi lãnh thổ của nước Văn Lang. b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS lắng nghe, đọc SGK và tự trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Sự ra đời nhà nước Văn GV dùng lược đồ đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Lang. Trung Bộ giới thiệu: - Chú thích của lược đồ - Ở khu vực này tập trung rất nhiều những con sông lớn ? Tại sao người Việt cổ lại thích định cư ở ven sông? - HS thảo luận cặp đôi chia sẻ Sản phẩm: Cư dân thời kì này sống tập trung ven các con sông lớn vì khí hậu thuận lợi, đất đai phì nhiêu, màu mỡ thuận lợi cho phát triển kinh tế nông nghiệp, đặc biệt là nghề nông trồng lúa nước. - Vào cuối TK VIII - TK VII GV kết luận: Đúng vậy, vào cuối TK VIII - TK TCN ở Bắc Bộ và Bắc Trung VII TCN ở vùng đồng bằng ven các con sông Bộ hình thành những bộ lạc lớn thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay lớn. đã dần dần hình thành những bộ lạc lớn. ? Sinh hoạt cộng đồng của các bộ lạc này như thế nào? HS: Trả lời cá nhân. ? Theo em, bên cạnh những thuận lợi việc định cư ở ven sông cư dân gặp những khó khăn gì trong sản xuất? GV: Những hiện tượng thiên tai đó được nhân dân ta giải thích qua tác phẩm văn học nào em đã - Xã hội phân chia giàu - được học?( Tích hợp mônNgữ văn lớp 6 nghèo. GV chiếu hình ảnh truyện Sơn Tinh – Thủy Tinh. HS trả lời cá nhân. GV? Theo em truyện Sơn Tinh – Thuỷ Tinh - Nghề nông trồng lúa nước nói lên hoạt động gì cùa nhân dân ta hồi đó? gặp nhiều khó khăn.. HS: Nhân dân phải đấu tranh với thiên nhiên để bảo vệ cuộc sống, bảo vệ mùa màng. GV? Những khó khăn đó đặt ra yêu cầu gì đối với cư dân Lạc Việt? Gv chiếu câu hỏi. HS thảo luận nhóm nhỏ.
3. - Sản phẩm dự kiến: Cần có người chỉ huy đứng ra tập hợp nhân dân các làng bản để chống lại lụt lội, bảo vệ mùa màng. GV chốt và dẫn dắt: Không những phải đối diện với thiên tai lũ lụt hoành hành mà trong cuộc sống những cư dân Lạc Việt còn gặp những khó khăn nào khác nữa? - Gv chiếu hình ảnh, hướng dẫn hs quan sát hình 31, 32 SGk và nhớ lại vũ khí mà cậu bé Gióng đã yêu cầu sứ giả trong câu chuyện Thánh Gióng?( Tích hợp môn Ngữ Văn lớp 6) ? Những hoàn cảnh trên đặt ra yêu cầu gì cho cư dân Lạc Việt ? - HS thảo luận cặp đôi. Sản phẩm dự kiến: Các bộ lạc cần có một người đứng đầu để lãnh đạo, cần có một tổ chức nhà nước để chỉ đạo sản xuất, giải quyết các khó khăn, các cuộc xung đột giữa các bộ lạc...=> Nhà nước Văn Lang ra đời. - GV dùng lược đồ đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ nhấn mạnh đây là nơi tập trung nhiều bộ lạc trong đó lớn nhất là bộ lạc Văn Lang. - Các làng bản có những xung ? GV trình bày những hiểu biết của em về bộ đột, giặc ngoại xâm. lạc Văn Lang? Dựa vào thế lực của mình, thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang đã làm gì ? GV giải thích: Thủ lĩnh. GV kết luận: Thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang đã hợp nhất các bộ lạc khác thành một nước tự xưng Hùng Vương... -> Nhà nước đầu tiên của dân tộc ta. HS quan sát hình ảnh sau: Chiếu hình ảnh: Con Rồng cháu Tiên (Tích hợp môn Ngữ văn 6) ? Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên đã lí giải điều gì? HS trả lời cá nhân: => Nhà nước Văn Lang ra đời. GV chốt: Lí giải nguồn gốc cao quí của dân tộc Việt Nam, được sinh ra từ một bọc trăm trứng,là anh em một nhà, là con dân của nước Văn Lang như Bác Hồ từng khẳng định: Hồng Bàng là tổ nước ta / Nước ta lúc ấy gọi là Văn Lang. Vì thế chúng ta phải luôn biết yêu thương, giúp đỡ nhau trong mọi hoàn cảnh.
4. ? Như vậy, công lao to lớn của các vua Hùng là gì? Để đền đáp công lao to lớn đó của các vua Hùng nhân dân ta đã làm gì? ( Lập đền thờ, làm giỗ Tổ, đặt tên trường, tên đường...) - Gv giới thiệu về đền Hùng, một số hình ảnh lễ hội đền Hùng, đường Hùng Vương, Trường Hùng Vương... - Bộ lạc Văn Lang: GV: Trong một lần về thăm đền Hùng Bác Hồ + cư trú trên vùng đất ven sông đã có buổi nói chuyện với các chiến sĩ và Bác Hồng. đã căn dặn: Các vua Hùng đã có công dựng + giàu có, hùng mạnh nhất, nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước. được các bộ lạc khác ủng hộ. Em có suy nghĩ gì về lời căn dặn của Bác? - Thế kỉ VII TCN: Thủ lĩnh bộ Trách nhiệm của bản thân ? lạc Văn Lang hợp nhất các bộ - HS bộc lộ suy nghĩ cá nhân. lạc khác thành một nước: Văn HS: Biết ơn, tự hào vì ông cha ta đã có công Lang. dựng nước. HS phải học tập thật tốt để bảo vệ + Vua: Hùng Vương. và xây dựng đất nước phát triển hơn, bảo vệ + Kinh đô: Bạch Hạc. những di sản mà cha ông ta đã để lại. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV hướng dẫn, HS đọc SGK, thảo luận và thực hiện yêu cầu. - GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV gọi HS trả lời câu hỏi. - GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua dạng câu hỏi lý thuyết . b. Nội dung: HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, GV hướng dẫn (nếu cần thiết) để trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS. d. Tổ chức thực hiện: GV tổ chức cho HS làm bài tập: Nối phần câu hỏi ở phần A với câu trả lời ở phần B sao cho phù hợp: Cột A Cột B Tên của 1 nhân vật trong truyền thuyết Tỉnh Phú Thọ đã bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi để ngăn dòng nước lũ Người đúng đầu nước Văn Lang Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ
5. Tên 1 truyền thuyết nói về nguồn gốc Hùng Vương của dân tộc Việt Nam Nước Văn Lang ra đời trong khoảng 18 đời thời gian nào? Các vua Hùng đã truyền ngôi được Thế kỉ VII TCN mấy đời? Lãnh thổ chủ yếu của nước Văn Lang Con Rồng cháu Tiên thuộc khu vực nào của nước ta hiện nay? Kinh đô của Văn Lang thuộc tỉnh nào Sơn Tinh, Thủy Tinh của nước Việt Nam ngày nay? * Hướng dẫn học ở nhà: Tìm hiểu trước nội dung mục 2,3 của Bài 12: + Tổ chức nhà nước Văn Lang + Nêu những nét chính trong đời sống vật chất, tinh thần của cư dân Văn Lang.